✅ خان ننه، شهریار

✅ خان ننه
🟢 Xan Nənə


◀️ بیرینجی بؤلۆم
🟢 Birinci bölüm


🔴 خان ننه، هایاندا قالدین
🟢 Xan nənə, hayanda qaldın

🔴 بئله باشیوا دوْلانیم‌
🟢 Belə başıva dolanım

🔴 نئجه من سنی ایتیردیم
🟢 Necə mən səni itirdim

🔴 دا سنین تایین تاپیلماز
🟢 Da sənin tayın tapılmaz


🌹🌹🌹🌹

🔴 سن اؤلن گۆن عمه گلدی
🟢 Sən ölən gün əmmə gəldi

🔴 منی گتدی آیری کنده
🟢 Məni gətdi ayrı kəndə

🔴 من اۇشاق، نه‌ آنلایایدیم؟
🟢 Mən uşaq, nə anlayaydım

🔴 باشیمی قاتیب اۇشاقلار
🟢 Başımı qatıb uşaqlar

🔴 نئچه گۆن من اوْردا‌ قالدیم
🟢 Neçə gün mən orda qaldım.


🌹🌹🌹🌹🌹

🔴 قاییدیب گلنده باخدیم
🟢 Qayıdıb gələndə baxdım

🔴 یئریوی ییغیشدیریبلار
🟢 Yerivi yığışdırıblar

🔴 نه اؤزۆن، و نه یئرین وار
🟢 Nə özün, və nə yerin var

🔴 « هانی خان ننه‌م‌؟ » سوْرۇشدۇم‌
🟢 « Hanı xan nənəm? » soruşdum

🔴 دئدیلر کی خان ننه‌نی
🟢 Dedilər ki xan nənəni

🔴 آپاریبلا کربلایه
🟢 Aparıbla kərbəlayə


🌹🌹🌹🌹🌹

🔴 کی شفاسین اوْردان آلسین
🟢 Ki şəfasın ordan alsın

🔴 سفری اۇزۇن سفردیر
🟢 Səfəri, uzun səfərdir

🔴 بیر ایکی ایل چکر گلینجه
🟢 Bir iki il çəkər gəlincə


🌹🌹🌹🌹🌹


🔴 نئجه آغلارام، یانیخلی
🟢 Necə ağlaram, yanıxlı

🔴 نئچه‌ گۆن ائله چیغیردیم
🟢 Neçə gün elə çığırdım

🔴 کی سسیم، سینم تۇتۇلدۇ
🟢 Ki səsim, sinəm tutuldu


🌹🌹🌹🌹🌹


🔴 اوْ، من اوْلماسام‌ یانیندا
🟢 O, mən olmasam yanında

🔴 اؤزۆ‌ هئچ‌ یئره گئدنمز‌
🟢 Özü heç yerə gedənməz

🔴 بو سفر نه اوْلدۇ‌ من‌سیز
🟢 Bu səfər nə oldu mənsiz

🔴 اؤزۆ‌ تک قوْیۇب‌ گئدیبدی؟
🟢 Özü tək qoyub gedibdi?


🌹🌹🌹🌹🌹

🔴 هامیدان آجیق ائدرکن
🟢 Hamıdan acıq edərkən

🔴 هامییا آجیقلی باخدیم
🟢 Hamıya acıqlı baxdım

🔴 سوْنرا‌ باشلادیم کی من ده
🟢 Sonra başladım ki mən də

🔴 گئدیرم اوْنۇن‌ دالینجا
🟢 Gedirəm onun dalınca

🔴 دئدیلر: سنینکی تئزدیر
🟢 Dedilər: səninki tezdir

🔴 امامین مزاری اۆسته
🟢 İmamın məzarı üstə

🔴 اۇشاغی آپارماق اوْلماز
🟢 Uşağı aparmaq olmaz

🔴 سن اوْخۇ‌، قرآنی تئز چیخ
🟢 Sen oxu, quranı tez çıx

🔴 سن اوْنۇ‌ چیخینجا بلکه
🟢 Sən onu çıxınca bəlkə

🔴 گله خان‌ننه سفردن
🟢 Gələ xan nənə səfərdən.


🌹🌹🌹🌹🌹


🔴 تله‌سیک، راوانلاماقدا
🟢 Tələsik, ravanlamaqda

🔴 اوْخۇیۇب‌ قرآنی چیخدیم
🟢 Oxuyub quranı çıxdım

🔴 کی یازیم سنه: گل ایندی
🟢 Ki yazım sənə: gəl indi

🔴 داها چیخمیشام قرآنی
🟢 Daha çıxmışam quranı

🔴 منه سوْغات‌ آل گلنده
🟢 Mənə soğat al gələndə

🔴 اما هر کاغذ یازاندا
🟢 Amma hər kağız yazanda

🔴 آقامین گؤزۆ دوْلاردی‌
🟢 Anamın gözü dolardı

🔴 سن ده‌ کی گلیب چیخمادین
🟢 Sən də ki gəlib çıxmadın

🔴 نئچه‌ ایل بۇ انتظارلا
🟢 Neçə il bu ıntızarla

🔴 گۆنۆ، هفته‌نی سایاردیم
🟢 Günü, həftəni sayardım

🔴 تا یاواش - یاواش گؤز آچدیم
🟢 Ta yavaş - yavaş göz açdım

🔴 آنلادیم کی، سن اؤلۆبسن!
🟢 Anladım ki, sən ölübsən!


✍ علی، ر

☀️ ۱۴۰۱/۱۰/۲۴

☀️ یئل‌ گۆنۆ(شنبه)
🌙 چیلله آیی(دی)



✅✅✅✅

✅ خان ننه
🟢 Xan Nənə

◀️ ایکینجی بؤلۆم
🟢 İkinci bölüm


🌹🌹🌹🌹🌹


🔴 بیله‌ بیلمه‌یه هنوز دا
🟢 Bilə bilməyə hənuz da

🔴 اۆره‌گیمده بیر ایتیک وار
🟢 Ürəyimdə bir itik var

🔴 گؤزۆم آختارار همیشه
🟢 Gözüm axtarar həmişə

🔴 نه یاماندی‌ بو ایتیک‌لر
🟢 Nə yamandı bu itiklər


🌹🌹🌹🌹🌹


🔴 خان ننه جانیم، نوْلایدی
🟢 Xan nənə canim, nolaydı

🔴 سنی بیرده‌ من تاپایدیم
🟢 Səni birdə mən tapaydım

🔴 اوْ‌ آیاقلار اۆسته‌، بیرده
🟢 O ayaqlar üstə, birdə

🔴 دؤشه‌نیب بیر آغلایایدیم
🟢 Döşənib bir ağlayaydım

🔴 قوْلۇ‌ حلقه‌ سالمیش ایپ‌تک
🟢 Qolu həlqə salmış ip tək

🔴 اوْ‌ آیاغی باغلایایدیم
🟢 O ayağı baglayaydım

🔴 کی داها گئدنمه‌ییدین
🟢 Ki daha gedənməyəydin


🌹🌹🌹🌹🌹


🔴 گئجه‌لر یاتاندا‌، سن ده
🟢 Gecələr yatanda, sən də

🔴 منی قوْینۇ‌وا آلاردین
🟢 Məni qoynuva alardın

🔴 نئجه‌ باغرۇ‌وا باساردین
🟢 Necə bağruva basardın

🔴 قوْلۇن‌ اۆسته‌ گاه‌ سالاردین
🟢 Qolun üstə gah salardın


🌹🌹🌹🌹🌹


🔴 آخی دنیانی آتارکن
🟢 Axı dünyanı atarkən

🔴 ایکیمیز شیرین یاتاردیق
🟢 İkimiz şirin yatardıq

🔴 یۇخۇ‌دا لۆلۆ آتارکن
🟢 Yuxuda lülü atarkən

🔴 سنی من بلشدیریردیم
🟢 Səni mən bələşdirirdim

🔴 گئجه‌لی سۇ قیزدیراردین
🟢 Gecəli su qızdırardım

🔴 اؤزۆ‌وۆ تمیزله‌یردین
🟢 Özüvü təmiləyərdin

🔴 گئنه‌ده منی اؤپردین
🟢 Gənədə məni öpərdin

🔴 هئچ منه‌ آجیخلانمازدین
🟢 Heç mənə acıxlanmazdın


🌹🌹🌹🌹🌹


🔴 ساواشان منه‌ کیم اوْلسۇن
🟢 Savaşan mənə kim olsun

🔴 سن منه هاوار دۇراردین
🟢 Sən mənə havar durardın

🔴 منی، سن آنام دؤینده
🟢 Məni, sən anam döyəndə

🔴 قاپیپ آرادان چیخاردین
🟢 Qapıp aradan çıxardın


🌹🌹🌹🌹🌹


🔴 ائله ایستیلیک اوْ‌ ایستک
🟢 Elə istilik o istək

🔴 داها کیمسه‌ده اوْلۇرمۇ؟
🟢 Daha kimsədə olurmu?

🔴 اۆره‌گیم دئییر کی: یوخ-یوْخ
🟢 Ürəyim deyir ki: yox-yox

🔴 اوْ درین صفالی ایستک
🟢 O dərin şəfalı istək

🔴 منیم اوْ عزیزلیگیم تک
🟢 Mənim o əzizligim tək

🔴 سن‌ایله گئدیب، تؤکندی
🟢 Sənilə gedib, tökəndi


🌹🌹🌹🌹🌹


🔴 خان‌ ننه، اؤزۆن دئییردین
🟢 Xan nənə, özün deyirdin

🔴 کی: سنه بهشتده، آلله‌
🟢 Ki: sənə behiştdə, Allah

🔴 وئره‌جک نه ایسته‌ییرسن
🟢 Verəcək nə istəyirsən

🔴 بۇ سؤزۆن یادیندا قالسین
🟢 Bu sözün yadında qalsın

🔴 منه‌ قوْلۇنۇ‌ وئریبسن
🟢 Mənə qolunu veribsən


🌹🌹🌹🌹🌹


🔴 ائله بیر گۆنۆم اوْلۇرسا‌
🟢 Elə bir günüm olursa

🔴 بیلیسن نه ایسته‌رم من؟
🟢 Bilisən nə istərəm mən?

🔴 سؤزۆمه‌ درست قۇلاق‌ وئر:
🟢 Sözümə dürüst qulaq ver:

🔴 سن ایلن‌ اۇشاخلیق عهدین
🟢 Sən ilən uşaqlıq əhdin


🌹🌹🌹🌹🌹


🔴 خان ننه آمان، نه اوْلدۇ‌
🟢 Xan nənə aman, nə oldu

🔴 بیر اۇشاقلیغی‌ تاپایدیم‌
🟢 Bir uşaqlığı tapaydım

🔴 بیر ده من سنه چاتایدیم
🟢 Bir də mən sənə çadaydım

🔴 سن‌ایلن قۇجاقلاشایدیم‌
🟢 Sənilən qucaqlaşaydım

🔴 سن ‌ایلن‌ بیر آغلاشایدیم
🟢 Sənilən bir ağlaşaydım

🔴 یئنیدن اۇشاق‌ اوْلۇر‌کن
🟢 Yenidən uşaq olurkən

🔴 قۇجاغیندا‌ بیر یاتایدیم
🟢 Qucağında bir yataydım

🔴 ائله بیر بهشت اوْلۇر‌سا
🟢 Elə bir beheşt olursa

🔴 داها من اؤز‌ آللاهیمدان‌
🟢 Daha mən öz allahımdan

🔴 باشقا بیر شئی ایسته‌مزدیم.
🟢 Başqa bir şey istəməzdim


🌹 تبریز، شهریار ۷۰ یاشیندا،
آغلار‌- گۆلر(فروردین)
۵۵ گۆنش ایلی(هجری شمسی)

✍ علی، ر

☀️ ۱۴۰۱/۱۰/۲۴

☀️ یئل‌ گۆنۆ(شنبه)
🌙 چیلله‌ آیی(دی)




✅✅✅✅✅✅

✅ حیدربابایا سلام - قسمت اول(۱_۷۶)

✅ #حیدر_بابا_۱:


حیدر بابا ، ایلدیریم‌لار شاخاندا ،

سئل‌لر ، سۇلار شاققیلداییب آخاندا ،

قیزلار اوْنا صف باغلاییب باخاندا ،

سلام اوْلسۇن شؤکتیزه ائلیزه،

منیم ده بیر آدیم گلسین دیلیزه .



Heydər baba ildırımlar şaxanda,

sellər, sular şaqqıldayıb axanda,

qızlar ona səf bağlayıb baxnda,

səlam olsun şokətizə elizə,

mənim də bir adım gəlsin dilizə


Əli: 99/10/02


◀️ شؤکتیزه، شؤوکتیزه
🔴 Şökətizə, Şövkətizə

◀️ منیم‌ده(من هم)
🔴 Mənim də

✅ #حیدر_بابا_2:


حیدر بابا، کهلیک‌لرین اۇچاندا،

کوْل دیبیندن، دوْشان قالخیب قاچاندا،

باخچالارین چیچک‌له‌نیب آچاندا،

بیزدن ده بیر ممکن اوْلسا، یاد ائیله،

آچیلمایان اۆرکلری شاد ائیله.


Heydər baba, kəhliklərin uçanda,

kol dibindən doşan qalxıb qaçanda,

baxçaların çiçəklənib açanda,

bizdən də bir mümkün olsa yad eylə,

açılmayan ürəkləri şad eylə


Əli 99/10/03

✅ #حیدر_بابا_3:


بایرام یئلی، چارداقلاری ییخاندا،

نوْرۇز گۆلۆ، قار چیچه‌گی چیخاندا،

آغ بۇلۇتلار، کؤینک‌لرین سیخاندا،

بیزدن ده بیر یاد ائیله‌ین ساغ اوْلسۇن،

دردلریمیز قوْی دیکلسین داغ اوْلسۇن.


Bayram yeli, çardaqları yıxanda,

Novruz gülü, qar çiçəgi çıxanda,

Ağ bulutlar köynəklərin sıxanda,

Bizdən də bir yad eyləyən sağ olsun,

Dərdlərimiz qoy dikəlsin dağ olsun.


Əli 99/10/05

✅ #حیدر_بابا_4


حیدر بابا، گۆن دالی‌وی داغلاسین،

اۆزۆن گۆلسون، بۇلاقلارین آغلاسین،

اۇشاقلارین، بیر دسته گۆل باغلاسین،

یئل گلنده، وئر گتیرسین بۇ یانا،

بلکه منیم، یاتمیش بختیم اوْیانا.


Heydər baba, gün dalıvı dağlasın,

Üzün gülsün, bulaqların ağlasın,

Uşaqların bir dəstə gül bağlasın,

Yel gələndə, ver gətirsin bu yana,

Bəlkə mənim, yatmış baxtım oyana.


Əli 99/10/10

✅ #حیدر_بابا_5


حیدر بابا، سنین اۆزۆن آغ اوْلسۇن!

دؤرد بیر یانین بۇلاق(ایله) باغ اوْلسۇن!

بیزدن سوْنرا سنین باشین ساغ اوْلسۇن!

دنیا قضا - قدر، اؤلۆم - ایتیم دی!

دنیا بوْیۇ اوْغۇلسۇزدۇر، یتیم دیر!


Heydər baba, sənin üzün ağ olsun!

Dörd bir yanın bulaq(ilə) bağ olsun!

Bizdən sonra sənin başın sağ olsun!

Dunya qəza - qədər, ölüm - itimdir!

Dunya boyu oğulsuzdur‌ yetimdir!


قضا - قدر
آلین یازیسی
دئییرلر
آلنیندا نه یازیلیب اوْ اوْلار

Əli 99/12/18

✅ #حیدر_بابا_6

حیدر بابا، یوْلۇم سندن کج اوْلدۇ،

عؤمروم کئچدی، گلنمه‌دیم، گئج اوْلدۇ،

هئچ بیلمه‌دیم گؤزللرین نئجه اوْلدۇ،

بیلمز ایدیم دؤنگه‌لر وار، دؤنۆم وار،

ایتگین‌لیک وار، آیریلیق وار، اؤلۆم وار.


Heydər baba, yolum səndən kəj oldu,

Ömrüm keçdi, gələnmədim gec oldu,

Heç bilmədim gözəllərin necə oldu,

Bilməzidim döngələr var, dönüm var,

İtginlik var, ayrılıq var, ölüm var.


Əli 1400/02/06

✅ #حیدر_بابا_7


حیدر بابا، ایگیت امک ایتیرمز،

عمر کئچر، افسوس بره بیتیرمز،

نامرد اوْلان، عؤمرۆ باشا یئتیرمز،

بیز ده والله، اۇنۇتماریق سیزلری،

گؤرنمه‌سک حلال ائدین(ائدۆن) بیزلری.


Heydər baba, igit əmək itirməz,

Ömür keçər, əfsus bərə bitirməz,

Namərd olan, ömrü başa yetirməz,

Bizdə vallah, unutmarıq sizləri,

Görənməsək həlal edin(edün) bizləri.



عربجه‌دی.اما چوْخ ایشله‌نیب یایغین اولدوغو اوچون عؤمۆر یازا بیله‌ریک

Əli: 1400/02/26

✅ #حیدر_بابا_8


حیدر بابا، میراژدر سسله‌ننده،

کند ایچینه سسدن ـ کۆیدن دۆشنده،

عاشیق رستم، سازین دیللندیرنده،

یادیندادی نه هؤله‌سک قاچاردیم؟

قۇشلار تکین، قاناد چالیب، اۇچاردیم؟



Heydər baba, Mir əjdər səslənəndə,

Kənd içinə səsdən ـ küydən düşəndə,

Aşıq rustəm, sazın dilləndirəndə,

Yadındadı nə höləsək qaçardım?

Quşlar təkin, qanad çalıb uçardım?


höləsək✓✓✓✓
هؤله‌سک؟
رستم

Rustəm?√√√

عاشیق
Aşıq?✓✓


Əli: 1400/02/27

✅ #حیدر_بابا_9


شنگیل آوا(شنگیل آباد) یۇردۇ عاشیق آلماسی،

گاه‌ دا گئدیب اوْردا قوْناق قالماسی،

داش آتماسی، آلما، هئیوا سالماسی،

قالیب شیرین یۇخۇ کیمی یادیمدا،

اثر قوْیۇب روحومدا، هر زادیمدا.


Şəngil Ava yurdu aşıq alması,

Gahda gedib orda qonaq qalması,

Daş atması, Alma, heyva salması,

Qalıb şirin yuxu Kimi yadımda,

Əsər qoyub ruhumda, hər zadımda.


شنگیل آوا(شنگیل آباد): کند آدی.


عاشیقی آلما: یاریسی قیرمیزی یاریسی ساری اوْلان سۇلۇ آلما

هئیوا:
آیوادی دیلده ائله اولوب


Əli: 1400/02/28

✅ #حیدر_بابا_10


حیدر بابا، قۇرۇ گؤلۆن قازلاری،

گدیکلرین سازاق چالان سازلاری،

کت- کؤشه‌نین پاییزلاری، یازلاری،

بیر سینما پرده‌سی‌دیر گؤزۆمده،

تک اوْتۇرۇب، سئیر ائدیرم اؤزۆمده.



Heydər baba, quru gölün qazları,

Gədiklərin sazaq çalan sazları,

Kət - köşənin payızları, yazları,

Bir sınama pərdəsi dir gözümdə,

Tək oturub, seyr edirəm özümdə.


کت: کند kənd

کؤشن کندین آچیقلیق یئری سانیرام
پرده‌سی‌دیر✓
دیر✓
سازاق✓

قۇرۇ گؤل: برکه خشک
تهران یوْلونۇن قیراغیندا یئکه بیر گؤل آدی دیر
یایدا سۇیۇ آزالیر اوْنا گؤره دئییرلر قۇرۇ گؤل
ایندی دای آزالماقدان کئچیب، قورویوب😔

Əli: 1400/02/28

✅ #حیدر_بابا_11


حیدر بابا، قاراچیمن جاداسی،

چاووشلارین گلر سسی - صداسی،

کربلایا گئدنلرین قاداسی،

دۆشسۆن بو آج یوْلسوزلارین گؤزۆنه،

تمدنون اۇیدۇق یالان سؤزۆنه!


Heydər baba, qara çimən cadası,

Çavuşların gələr səsi - sadası,

Kərbəlaya gedənlərin qadası,

Düşsün bu ac yolsuzların gözünə,

Təmədünün uyduq yalan sözünə!




جاده‌سی✓ اما شعرین چون وزنین آخسادیر بوردا جاداسی یازیلمالی

قارا چیمن شعرین وزنی آخساماسین دئیه

چاووشلار بیری زیارته گئدنده کندده هارایلاییب، یولجونو، یولجو ائتمک اوچون، هامینی حلالیته چاغیرارمیشلار.



Əli: 1400/02/30

✅ #حیدر_بابا_12


حیدر بابا، شیطان بیزی آزدیریب،

محبتی اۆرکلردن قازدیریب،

قارا گۆنۆن سرنوشتین یازدیریب،

سالیب خلقی بیر - بیرینین جانینا!

باریشیغی بلشدیریب قانینا!


Heydər baba, şeytan bizi azdırıb,

Məhəbbəti ürəklərdən qazdırıb,

qara günün sərniviştin yazdırıb,

Salıb xalqı bir - birinin janına!

Barışığı bələşdirib qanına!



محبتی ✓
Məhəbbəti ✓



قارا ✓

بیر ـ بیرینین ✓
خالق ✓


Xalq ✓


بلشدیریب؟ »» آلوده کرده، اندوود کرده، بۆرویۆب

Əli: 1400/03/03

✅ #حیدر_بابا_13


گؤز یاشینا باخان اوْلسا، قان آخماز!

انسان اوْلان خنجر بئلینه تاخماز!

اما حئییف، کوْر تۇتدۇغۇن بۇراخماز!

بهشتیمیز جهنم اوْلماقدادیر!

ذیحجه‌میز محرم اوْلماقدادیر!


لاتینجه:👇👇👇👇👇👇


Göz yaşına baxan olsa, qan axmaz!

İnsan olan xənjər belinə taxmaz!

Amma heyif, kor tutduğun buraxmaz!

Beheştimiz jəhənnəm olmaqdadır!

Zihəjjəmiz məhərrəm olmaqdadır!



🦭ذی‌الحجه یا ذی‌الحجه‌الحرام
قمری ایلین سوْن آیی
بیر شانلی آی

🦭محرم یا محرم‌الحرام، قمری ایلین ایلک آیی
عاشورا گرگین‌لیگینه گؤره شیعه اینانجیندا بیر یاس آیی.


Alı.
1400/03/04

✅ #حیدر_بابا_14


خزان یئلی یارپاقلاری تؤکنده،

بۇلۇت داغدان یئنیب کنده چؤکنده،

شیخ‌الاسلام گؤزل سسین چکنده،

نیسگیل‌لی سؤز اۆرکلره دیردی،

آغاجلاردا آللاها باش ایردی.



Xəzan yeli yarpaqları tökəndə,

Bulut dağdan yenib kəndə çökəndə,

Şeyxolislam gözəl səsin çəkəndə,

Nisgilli söz ürəklərə dəyərdi,

Ağaclarda Allaha baş əyərdi.



اۆرکلر سؤزۆ لر اکی ایله جمع باغلانیب، بو لر، جمع علامتی هئچ وقت آیریلیب له‌ر کیمی یازیلماز

آغاجلاردا
آللاها
نیسگیل‌لی
بۇلۇت

Şeyxolislam
Yarpaqları
Ağaclarda
Nisgilli


əlı: 1400/03/05

✅ #حیدر_بابا_15

داشلی بۇلاق، داش - قۇمۇنان دوْلماسین!

باخچالاری سارالماسین، سوْلماسین!

اوْردان کئچن آتلی، سۇسۇز اوْلماسین!

دئنن بولاق, خیرین اوْلسۇن آخارسان،

افقلارا خمار - خمار باخارسان!



Daşlı bulaq, daş ـ qumunan dolmasın!

Baxçaları, saralmasın, solmasın!

Ordan keçən atlı, susuz olmasın!

denən bulaq, xeyrin olsun axarsan,

Ufuqlara xumar_xumar baxarsan!



بۇلاق✓

دئنن✓
دئنن ده لهجه اوستونه کئچیر اما دای شعرین وزنی زادی سینماماق اوچون دیمیریک
یوخسا دئگینن دوزدو.


افق‌لارا✓


Əli: 1400/03/06

✅ #حیدر_بابا_16

حیدر بابا، داغین داشین سره‌سی,

کهلیک اوْخۇر، دالیسیندا فره‌سی،

قۇزۇلارین آغی، بوْزۇ, قاراسی,

بیر گئده‌یدیم داغ دره‌لر اۇزۇنۇ,

اوْخۇیایدیم, چوْبان قایتار قۇزۇنۇ,


Həydər baba, dağın daşın sərəsi,

Kəhlik oxur, dalısında fərəsı,

Quzuların ağı, bozu, qarası,

Bir gedəydim dağ dərələr uzunu,

Oxuyaydım çoban qaytar quzunu


Əli: 1400/03/07

✅ #حیدر_بابا_17


حیدر بابا، سۇلۇ یئرین دۆزۆنده،

بۇلاق قاینار چای ـ چمنین گؤزۆنده،

بۇلاق اوْتۇ، اۆزر سۇیۇن اۆزۆنده،

گؤزل قۇشلار، اوْردان گلیب کئچرلر،

خلوتله‌ییب، بۇلاقدان سۇ ایچرلر.



Heydər baba, sulu yerin düzündə,

Bulaq qaynar, çay ـ çəmənin gözündə,

Bulaq otu, üzər suyun üzündə,

Gözəl quşlar, ordan gəlib keçərlər,

Xəlvətləyib, bulaqdan su içərlər.



سۇلۇ یئرین دۆزۆنده
دۆزۆنده؟ در سطح زمین آبدار
سۇلۇ یئر بیر آد
دۆزۆنده : در سطح


Əli: 1400/03/08

✅ #حیدر_بابا_18

بیچین اۆستۆ، سۆنبۆل بیچن اوْراقلار،

ائله بیل کی زلفو دارار، داراقلار،

شکارچیلار، بیلدیرچینی سوراقلار،

بیچین‌چیلر، آیرانلارین ایچرلر،

بیر هۇشلانیب، سوْنرا دۇروب بیچرلر.


Biçin üstü, sünbül biçən oraqlar,

Elə bil ki zülfü darar daraqlar,

Şıkarçılar, bildirçini soraqlar

Biçinçilər, ayranların içərlər,

Bir huşlanıb, sonra durub biçərlər.


Sonra?✓

Zülfü?✓

Soraqlar?

سۆنبۆل؟ ✓
اوْراق؟ ✓
داراق؟ ✓

اوستو تلفظ ائله‌یین
هم اۇ ایله هم اۆ ایله

Əli: 1400/03/08

✅ #حیدر_بابا_19


حیدر بابا، کندین گۆنۆ باتاندا،

اۇشاقلارین شامین یئییب یاتاندا،

آی بۇلوتدان چیخیب قاش‌-‌گؤز آتاندا،

بیزدن‌ ده بیر سن اوْلارا قصه دئ،

قصه‌میزده چوْخلۇ غم و غصه دئ.


Heydər baba, kəndin Günü Batanda,

Uşaqların, şamın yeyib yatanda,

Ay bulutdan çıxıb, qaş-göz atanda!

Bizdəndə bir sən olara qissə de,

Qissəmizdə çoxlu ğəm o ğüssə de.



Ğüssə✓
Qissə✓
De✓
Günü✓
Uşaqların✓
Yeyib✓
Çıxıb✓
Çoxlu✓


Əli: 1400/03/09

✅ #حیدر_بابا_20


قاری ننه، گئجه ناغیل دئینده،

کۆلک قالخیب، قاپ‌ـ‌باجانی دؤینده،

قۇرد کئچینین شنگیلی‌سین یئینده،

من قاییدیب، بیر ده اۇشاق اوْلایدیم!

بیر گۆل آچیب، اوْندان سوْنرا سوْلایدیم!



Qarı nənə, gecə nağıl deyəndə,

Külək qalxıb, qap-bacanı döyəndə,

Qurd keçinin şəngilisin yeyəndə,

Mən qayıdıb, birdə uşaq olaydım!

Bir gül açıb, ondan sonra solaydım!



اوْلایدیم✓

سوْلایدیم✓

سوْنرا✓

یئینده
دئینده

Əli: 1400/03/10

✅ #حیدر_بابا_21


عمه جانین، بال بللـه‌سین یئیردیم،

سوْنرا دۇرۇب، اۆست دوْنۇمۇ گئیردیم،

باخچالاردا تیرینگه‌نی دئیردیم،

آی اؤزۆمۆ، اوْ ازدیرن گۆنلریم!

آغاج مینیب، آت گزدیرن گۆنلریم!


Əmmə canın, Bal bəlləsin yeyərdim,

Sondan durub, üst donumu geyərdim,

Baxçalarda tiringəni deyərdim,

Ay özümü o əzdirən günlərim!

Ağac minib, at gəzdirən günlərim!



Əzdirən?✓

Üzümü?✓

Sonra?✓

Üst?✓

Yeyərdim?✓

Geyərdim?✓

Deyərdim?✓


بللـه‌سین؟✓

سوْندان؟
سوْنرا؟✓

اۆست؟✓

دوْنۇمۇ؟✓

گئیردیم؟✓

تیرینگینی؟✓

دئیردیم؟✓

اؤزۆمۆ؟✓

ازدیرن:لوس کننده
Əzdirən

Əli: 1400/03/10

✅ #حیدر_بابا_22


هجی خالا، چایدا پالتار یۇواردی،

ممد صادق، داملارینی سۇواردی،

هئچ بیلمزدیک داغدی، داشدی، دۇواردی

هریان گلدی، شیللاق آتیب آشاردیق،

آلله، نه خوْش، غمسیز‌ـ‌غمسیز یاشاردیق!



Həci xala, çayda paltar yuvardı,

Məmməd sadıq, damlarını suvardı,

Heç bilməzdik dağdı, daşdı, duvardı,

Həryan gəldi, şıllaq atıb aşardıq!

Allah, nə xoş, ğəmsizـğəmsiz yaşardıq!


Suvardı✓
Duvardı✓
dağdı✓
Daşdı✓
Şıllaq✓
Atıb✓


آللاه
داغدی
داشدی
ممد
شیللاق
آتیب
Həci

Əli: 1400/03/11

✅ #حیدر_بابا_23


شیخ‌الاسلام، مناجاتی دئیردی،

مشد رحیم، لبباده‌نی گئیردی،

مشد آجلی، بوْز باشلاری یئیردی،

بیز خوْشۇدۇق خیرات اوْلسۇن، توْی اوْلسۇن،

فرق ائله‌مز، هر نه اوْلاجاق، قوْی اوْلسۇن!


Şeyx ol(əl) islam, munacatı deyərdi,

Məşd rəhim, ləbbadənı geyərdı,

Məşd aclı, boz başları yeyərdı,

Biz xoşuduq, xeyrat olsun, toy olsun,
Fərq eləməz, hər nə olacaq, qoy olsun!


Xoşuduq?

Ləbbadənı?

Şeyx ol islam
Şeyx əl islam


Əli: 1400/03/11

✅ #حیدر_بابا_24


ملک نیاز، ورندیلین سالاردی،

آتین چاپیب، قییقاجیدان چالاردی،

قیرقی تکین، گه‌دیک باشین آلاردی،

دوْلایی‌یا، قیزلار آچیب پنجره،

پنجره‌لرده نه گؤزل منظره!


Mələk nıyaz, vərəndilin salardı,

Atın çapib, qıyqacıdan çalardı,

Qirqi təkin, gədik başın alardı,

Dolayıya, qızlar açıb pəncərə,

Pəncərələrdə nə gözəl mənzərə!


Vərəndilin✓
ورندیلین✓

Çapıb✓

چاپیب✓
Qıqacıdan✓
قییقاجیدان✓
Dolayıya
دوْلایی‌یا


Əli: 1400/03/12

✅ #حیدر_بابا_25


حیدر بابا، کندین توْیۇن تۇتاندا،

قیزـ‌گلینلر حنا، پیلته ساتاندا،

بی گلینه دامدان آلما آتاندا،

منیم‌ده اوْ قیزلاریندا گؤزۆم وار،

عاشیقلارین سازلاریندا سؤزۆم وار.


Heydər baba, kəndin toyun Tutanda,

Qiz-gəlinlər həna, piltə satanda,

Bəy gəlinə damdan Alma atanda,

Mənimdə o qızlarında gözüm var,

Aşıqların sazlarında sözüm var.


Bəy✓
Bəg✓
بی✓

بگ✓

Damdan✓


Əli: 1400/03/12

✅ #حیدر_بابا_26


حیدر بابا بۇلاقلارین یارپیزی،

بوْستانلارین، گۆلبه‌سری قارپیزی،

چرچیلرین آغ نباتی، ساققیزی،

ایندی‌ ده وار داماغیمدا، داد وئرر،

ایتگین گئدن گۆنلریمدن یاد وئرر.


Heydər baba, bulaqların yarpızı,

Bostanların gülbəsərı, qarpızı,

Çərçilərin, ağ nabatı, saqqızı,

İndidə var damağımda, dad verər,

İtgin gedən günlərimdən yad verər.


گۆلبه‌سری✓


Gülbəsəri✓


Əli: 1400/03/12

✅ #حیدر_بابا_27


بایرام‌ایدی، گئجه قۇشۇ اوْخۇردو،

آداخلی قیز، بی جوْرابین توْخۇردو،

هرکس شالین، بیر باجادان سوْخۇردو،

آی نه گؤزل، قایدا ایدی شال ساللاماق!

بی شالینا، بایراملیغین باغلاماق!


Bayramıydı, gecə quşu oxurdu,

Adaxlı qız, bəy corabın toxurdu,

Hərkəs şalın, bir bacadan soxurdu,

Ay nə gözəl, qaydaıdı şal sallamaq!

Bəy şalına, bayramlığın bağlamaq!



اوْخۇردۇ✓
توْخۇردۇ✓
سوْخۇردۇ✓


Əli: 1400/03/14

✅ #حیدر_بابا_28


شال ایسته‌دیم، من ده ائوده آغلادیم،

بیر شال آلیب، تئز بئلیمه باغلادیم،

قولام گیله قاچدیم، شالی ساللادیم،

فاطما خالا، منه جوْراب باغلادی،

خان ننه‌می، یادا سالیب آغلادی!


Şal istədim, mən də evdə ağladım,

Bir şal alıb, tez belimə bağladım,

Qulam gilə qaçdım, şalı salladım,

Fatma xala, mənə corab bağladı,

Xan nənəmi, yada salıb ağladı!



فاطما✓
قولام✓

Fatma✓
Qulam✓


Əli: 1400/03/14

✅ #حیدر_بابا_29

حیدر بابا، میرزه ممدین باخچاسی،

باخچالارین، تۇرشاـ‌شیرین آلچاسی،

گلینلرین، دۆزمه‌لری، طاقچاسی،

هئی دۆزۆلۆر، گؤزلریمین رفینده!

خیمه وۇرار، خاطره‌لر صفینده!


Hedər baba, mırz məmmədin baxçası,

Baxçaların, turşaـşirin alçası,

Gəlinlərin, düzmələri, taqçası,

Hey düzülür gözlərimin rəfində!

Xeymə vurar, xatırələr səfində!


میرزه ممدین


خاطره‌لر

Xatırələr


Əli: 1400/03/14

✅ #حیدر_بابا_30

بایرام اوْلۇب، قیزیل پالچیق ازرلر،

ناققیش وۇرۇب، اوْتاقلاری بزرلر،

تاقچالارا، دۆزمه‌لری دۆزرلر،

قیزـ‌گلینین فندیقچاسی، حناسی(خیناسی)،

هوسله‌نر آناسی، قایناناسی،


Bayram olub, qızıl palçıq əzərlər,

Naqış vurub, otaqları bəzərlər,

Taqçalara, düzmələri düzərlər,

Qızـgəlinin fındıqçası, hənası(xınası),

Həvəslənər anası, qaynanası.



ازرلر
بزرلر
تاقچالاری

دۆزرلر

فیندیقچاسی


Fındıqçası?


Əli: 1400/03/14

✅ #حیدر_بابا_31


باکی‌چی‌نین، سؤزۆ، ساوی, کاغیذی،

اینکلرین بۇلاماسی، آغیْزی،

چرشنبه‌نین، گیرده‌کانی، مویزی،

قیزلار دئیر: آتیل-ماتیل چرشنبه،

آینا تکین بختیم آچیل چرشنبه!



Bakıçının sözü, savı, kağızı,

İnəklərin bulaması, ağızı,

Çərşənbənin, girdəkanı, məvizi,

Qızlar deyər: atıl-matıl çərşənbə,

Ayna təkin baxtım açıl çərşənbə!


باکی‌چینین ( باکی‌چی) کسی که به باکو رفت و آمد دارد تاجری که به کار تجارت مابین باکو و محل تولدش مشغول است


سؤزۆ✓

ساوی✓
ساو یعنی پیام، وحی

کاغیذی✓

آغیْزی✓

آغۇز:
به اولین شیری که پس از زایمان ترشح می‌شود، آغوز می‌گویند که شامل مقادیر فراوانی پروتئین است.

گیرده‌کانی✓

مویز:
مویز نوعی میوه است که با خشک کردن انگور حاصل می‌شود. مویز نوعی کشمش است که از انگور شاهانی تهیه می‌شود. کشمش بیشتر برای انگور خشکیدهٔ کوچک استعمال می‌شود و مویز در انگور بزرگ.


مویزی✓
کشمش


Əli: 1400/03/15

✅ #حیدر_بابا_32

یۇمۇرتانی، گؤیچک گۆله بوْیاردیق،

چاققیشدیریب، سینانلارین سوْیاردیق،

اوْیناماقدان، بیرجه مگر دوْیاردیق؟

علی منه، یاشیل آشیق وئرردی!

ایرضا منه، نوْرۇز گۆلۆ درردی!



Yumurtanı, göyçək gülə boyardıq,

Çaqqıştırıb, sınanların soyardıq,

Oynamaqdan, bircə məgər doyardıq,

Əli mənə, yaşıl aşıq verərdi!

Irza mənə, novruz gülü dərərdi!


Əli: 1400/03/15

✅ #حیدر_بابا_33


نوْرۇزعلی، خرمنده ول سۆرردی،

گاهدان یئنیب، کۆلشلری کۆرردی،

داغدان دا بیر، چوْبان ایتی هۆرردی،

اوْندا گؤردۆن، اوْلاغ آیاق ساخلادی،

داغا باخیب، قۇلاقلارین شاخلادی!


Novruzəli, xərməndə vəl sürərdi,

Gahdan yenib, küləşləri kürərdi,

Dağdanda bir, çoban iti hürərdi,

Onda gördün, olağ ayaq saxladı,

Dağa baxıb, qulaqların şaxladı!


1400/03/17


ول✓

Vəl✓


Əli: 1400/03/17

✅ #حیدر_بابا_34


🌹 آخشام باشی، ناخیرینان گلنده،

قوْدوخلاری، چکیب، وۇراردیق بنده،

ناخیر کئچیب، گئدیب یئتنده کنده،

حیوانلاری، چیلپاق مینیب قوْواردیق،

سؤز چیخسایدی، سینه گریب سوْواردیق.



🌹Axşam başı, naxırınan gələndə,

Qodoxları, çəkib vurardıq bəndə,

Naxır keçib - gedib yetəndə kəndə,

Heyvanları, çılpaq minib qovardıq,

Söz çıxsaydı, sinə gərib sovardıq!



سینه گریب؟
Sinə gərib

Əli: 1400/03/17

✅ #حیدر_بابا_35


یاز گئجه‌سی، چایدا سۇلار، شاریلدار،

داش-قایالار، سئلده آشیب، خاریلدار،

قارانلیقدا، قۇردۇن گؤزۆ، پاریلدار،

ایتلر گؤردۆن، قۇردۇ سئچیب، اۇلاشدی،

قۇرد دا گؤردۆن، قالخیب گدیکدن، آشدی،



Yaz gecəsi, çayda sular, şarıldar,

Daş-qayalar, seldə aşıb, xarıldar,

Qaranliqda, qurdun gözü, parıldar, [u=اۇ]

İtlər gördün, qurdu seçib, ulaşdı,

Qurd da gördün, qalxıb gədikdən, aşdı,


Qaranlıqda✓

Əli: 1400/03/21

✅ #حیدر_بابا_36



قیش گئجه‌سی، طؤله‌لرین اوْتاغی،

کندلی‌لرین، اوْتۇراغی، یاتاغی،

بخاریدا، یانار اوْدۇن یاناغی،

شبچه‌ره‌سی، گیرده‌کانی، ایده‌سی،

کندی باسار، گۆلۆب دانیشماق سسی.



Qiş gecəsi, tölələrin otağı,

Kəndlilərin, oturağı yatağı,

Buxarıda, yanar, odun yanağı,

Şəbçərəsi, gırdəkanı, idəsi,

Kəndi basar, gülüb danışmaq səsi.





کندی✓


Kəndi✓


شبچه‌ره »» گئجه یئییلن تنقلات, یئر ـ یئمیش، قیشدا اولان یئمکلر



Əli: 1400/03/23

✅ #حیدر_بابا_37


شوجا خال‌اوْغلۇنۇن باکی سوْغاتی،

دامدا قۇران سماوری، صحبتی،

یادیمدادی، شستلی، قددی-قامتی،

جونم مگون توْیۇ دؤنۆب، یاس اوْلدۇ،

ننه‌قیزین، بخت آیناسی کاس اوْلدۇ.


Şuca xaloğlunun, bakı soğəti,

Damda Quran, samasvarı, söhbəti,

Yadımdadı, şəstli qəddi-qaməti,

Cünəm məgün, toyu dönüb, Yas oldu,

Nənəqızın bəxt aynası kas oldu.


soğəti

سوْغاتی
باکی

لاتینجه
سون سسلی ای دی اینجه‌دی بس جه گلر سونوندا


Əli: 1400/03/23

✅ #حیدر_بابا_38


حیدر بابا، ننه‌قیزین گؤزلری،

رخشنده‌نین، شیرین-شیرین سؤزلری،

تۆرکو دئدیم، اوْخۇسۇنلار اؤزلری،

بیلسینلرکی، آدم گئدر، آد قالار،

یاخشی-پیسدن، آغیزدا بیر داد قالار.


Heydər baba, nənəqızın gözləri,

Rəxşəndənin, şirin-şirin sözləri,

Türkü dedim, oxusunlar özləri,

Bilsinlər ki, Adam gedər ad qalar,

Yaxşı-pisdən ağızda bir dad qalar.


Əli: 1400/03/23

✅ #حیدر_بابا_39

یاز قاباغی، گۆن گۆنئیی دؤینده،

کند اۇشاغی، قار گۆللـه‌سین سؤینده،

کۆرکچیلر، داغدا کۆرک زۆینده،

منیم رۇحۇم، ائله بیلین اوْردادیر،

کهلیک کیمین، باتیب قالیب قاردادیر.


Yaz qabağı, gün güneyi döyəndə,

Kənd uşağı, qar gülləsin söyəndə,

Kürəkçilər, dağda kürək züyəndə,

Mənim ruhum, elə bilin ordadır,

Kəhlik kimin, batıb qalıb qardadır.


دؤینده✓

سؤینده✓

زۆینده✓
Döyəndə✓

Söyəndə✓

Züyəndə✓


Əli: 1400/03/24

✅ #حیدر_بابا_40


قاری ننه، اۇزاداندا ایشینی،

گۆن بۇلۇتدا، اییرردی تئشینی،

قۇرد قوْجالیب، چکدیرنده دیشینی،

سۆرۆ قالخیب، دوْلاییدان آشاردی،

بایدالارین سۆدۆ، آشیب-داشاردی.


Qarı nənə, uzadanda işini,

Gün bulutda, əyirrədi teşini,

Qurd qocalıb, çəkdirəndə dişini,

Sürü qalxıb, dolayıdan aşardı,

Baydaların südü, aşıb-daşardı.


İşini✓

Teşini✓

Dolayıdan✓

Bulutda✓

Əyirrədi✓


تئشینی✓

بۇلۇتدا✓

سۆرۆ✓

سۆدۆ✓

دوْلاییدان✓



Əli: 1400/03/24

✅ #حیدر_بابا_41

خججه سلطان عمه، دیشین قیساردی،

ملا باقر عم‌اوْغلو، تئز میساردی،

تندیر یانیب، تۆستۆ ائوی باساردی،

چایدانامیز، ارسین اۆسته قایناردی،

قوْوۇرقامیز، ساج ایچینده اوْیناردی.



Xəccə sultan əmmə, dişin qısardı,

Malla bağır əmoğlu, tez mısardı,

Təndir yanıb, tüstü evi basardı,

Çaydanamız, ərsin üstə qaynardı,

Qovurqamız, sac içində oynardı.


خججه سلطان عمه: خدیجه

عم‌اوْغلۇ✓

چایدانمیز »» چایدان دا، بیزیم چایدانیمیز
(آنلامی)؟

ارسین؟(آنلامی) بیر دمیر دی اوجو چنگکلی اونو تندیر اوسته قویوب چایدانی اوندان آسلاییرمیشلار تندیرده قایناییرمیش

قوْوۇرقامیز✓


Xəccə✓


Sultan✓


Əmmə✓

Malla✓

Bağır✓


Çaydanımız✓

Ərsin✓
Sac✓

Qovurqamız✓




Əli: 1400/03/25

✅ #حیدر_بابا_42


بستان پوْزۇب، گتیریردیک آشاغی،

دوْلدۇرۇردۇق، ائوده تاختاـ‌تاباغی،

تندیرلرده، پیشیریردیک قاباغی،

اؤزۆن یئییب، توْخۇملارین چیتداردیق،

چوْخ یئمکدن، لاپ آز قالا چاتداردیق.


Bostan pozub, gətirərdik aşaği,

Doldururduq, evdə taxta-tabağı,

Təndirlərdə, pişirirdik qabağı,

Özün yəyib, toxumların çitdardıq,

Çox yeməkdən, lap az qala çatdardıq.


بوْستان✓

تاختا ـ تاباغی✓

قاباق؟(کدو تنبل✓): بوْرانی، boranı

توْخۇملارین، توْخۇم؟

Bostan✓
Taxta ـ tabağı✓

Qabağı✓
Toxumların✓
Toxum✓


Əli: 1400/03/26

✅ #حیدر_بابا_43


ورزقاندان، آرمۇت ساتان گلنده،

اۇشاقلارین، سسی دۆشردی کنده،

بیز ده، بۇیاندان ائشیدیب بیلنده،

شیللاق آتیب، بیر قیشقیریق سالاردیق،

بۇغدا وئریب، آرمۇتلاردان آلاردیق.


Vərzəqandan, armut Satan gələndə,

Uşaqların, səsi düşərdi kəndə,

Bizdə, buyandan eşidib biləndə,

Şıllaq atıb, bir qışqırıq salardıq,

Buğda verib, armutlardan alardıq.


Vərziqan✓

VərziqanDan✓

Buyandan✓

ورزقان✓

ورزقاندان✓

بۇیاندان✓


Əli: ۱۴۰۰/۰۳/۲۹

✅ #حیدر_بابا_44


میرزا تقی‌لن، گئجه گئتدیک چایا،

من باخیرام، سئلده بوْغۇلمۇش آی‌ا!

بیردن ایشیق دۆشدۆ اوْتای باغچایا

ائی وای دئدیک، قۇرددۇ، قاییتدیق قاچدیق،

هئچ بیلمه‌دیک، نه وقت گدیکدن آشدیق.


MirzətəğiNən, gecə getdik çaya,

Mən baxıram, seldə boğulmuş Aya!

Birdən ışıq, düşdü Otay bağçaya,

Eyvay dedik, qurddu, qayıtdıq qaçdıq,

Heç bilmədik, nə vəqt gədikdən aştıq.


Mirzətəği



Getdik



Bağça

Dedik

Qurddu



Qayıtdıq

Vəqt

لن
نن
Lən
Nən



Əli: 1400/03/29

✅ #حیدر_بابا_45


حیدر بابا، آغاجلارین اۇجالدی،

اما حیف، جوانلارین قوْجالدی!

توْولۇلاریْن، آریقلاییب، آجالدی!

کؤلگه دؤندۆ، گۆن باتدی، قاش قارالدی!

قۇردۇن گؤزۆ، قارانلیقدا برلدی!


Heydər baba, ağacların ucaldı,

Amma heyf, cavanların qocaldı!

Tovluların, arıqlayıb acaldı!

Kölgə döndü, gün batdı, qaş qaraldı!

Qurdun gözü, qaranlıqda bərəldi!

Tovluların

Arıqlayıb


Ağac


Əli: 1400/04/06

✅ #حیدر_بابا_46


ائشیتمیشم، یانیر آللاه چیراغی،

دایر اوْلۇب، مسجدیزین بۇلاغی،

راحت اوْلۇب، کندین ائوی ـ اۇشاغی،

منصور خانین، الی ـ قوْلۇ وار اوْلسۇن،

هاردا قالسا، آللاه اوْنا، یار اوْلسۇن!


Eşitmişəm, yanır Allah çırağı,

Dayır olub, məsjidizin bulağı,

Rahat olub, kəndin evi - uşağı,

Mənsur xanın, əli - qolu var olsun,

Harda qalsa, Allah ona, yar olsun!




چیراغ

مسجدیزین


راحت

Allah

Məsjidizin



Rahat

Dayır


Əli: 1400/04/06

✅ #حیدر_بابا_47


حیدر بابا، ملا ابراهیم، وار یا یوْخ؟

مکتب آچار، اوْخۇر اۇشاقلار‌ یا‌ یوْخ؟

خرمن اۆستۆ، مکتبی باغلار یا یوْخ؟

مندن‌ آخوندا، یئتیررسن سلام،

ادبلی بیر سلام، ملا‌ کلام.


Heydər baba, malla ibrahım, var ya yox

Məktəb açar, oxur uşaqlar ya yox?

Xərmən üstü, məktəbi bağlar ya yox?

Məndən Axında, yetirərsən səlam,

Ədəbli bir səlam, malla kəlam.



ملا
اۇشاقلار
اۆستۆ
مندن

İbrahım

Üstü

Məndən

Malla

Axında

Əli: 1400/04/09

✅ #حیدر_بابا_48


خجه‌ سلطان‌ عمه، گئدیب تبریزه،

اما نه تبریز کی، گلنمیر بیزه،

بالام، دۇرۇن قوْیاق‌ گئدک ائومیزه؛

آقا اؤلدۆ، توفاغیمیز داغیلدی؛

قوْیۇن اوْلان، یاد گئدیبن ساغیلدی.





Xəccə sultan əmmə, gedib təbrizə,

Amma nə təbrizə ki, gələnmir bizə,

Balam durun, qoyaq gedək avimizə,

Ağa öldü, tufağımız dağıldı,

Qoyun olan, yad gedibən sağıldı.


کی


گلمه‌ییر
قوْیاق

گئدک

ائویمیزه

تۇفاغیمیز

اوْلان

یاد گئدیبن
Əli: 1400/04/14

✅ #حیدر _بابا_49


حیدر بابا، دنیا یالان دنیادی،

سلیماندان، نۇحدان قالان دنیادی،

اوْغۇل‌ دوْغان، درده‌ سالان دنیادی،

هر کیمسه‌یه، هر نه وئریب، آلیبدی،

افلاطوندان‌، بیر قۇرۇ آد، قالیبدی.


Heydər baba, dunya yalan dunyadı,

Süleymandan, nuhdan qalan dunyadı,

Oğul doğan, dərdə salan dunyadı,

Hər kimsəyə, hərnə verib, alıbdı,

Əflatundan, bir quru ad, qalıbdı.


Əli: 1400/04/14

✅ #حیدر_بابا_50


حیدر بابا، یار - یوْلداشلار دؤندۆلر،

بیر - بیر منی، چؤلده قوْیۇب‌ چؤندۆلر،

چشمه‌لریم، چیراغلاریم سؤندۆلر،

یامان‌ یئرده، گۆن دؤندۆ آخشام اوْلدۇ‌!

دنیا منه، خرابه‌ی شام اوْلدۇ‌!


Heydər baba, yar_yoldaşlar döndülər,

Bir_bir məni, çöldə qoyub çöndülər,

Çeşmələrim, çırağlarım, söndülər,

Yaman yerdə, gün döndü, Axşam oldu!

Dunya mənə, xərabeye şam oldu!



دؤندۆلر
چؤندۆلر
سؤندۆلر

Əli: 1400/04/15

✅ #حیدر_بابا_51


عم‌ اوْغلویلان‌، گئدن گئجه قیپچاغا،

آی‌ کی چیخدی، آتلار‌ گلدی اوْیناغا،

دیرماشیردیق داغدان، آشیردیق داغا،

مش ممی‌خان، گؤی‌ آتینی اوْیناتدی،

تۆفنگینی، آشیردی شاققیلداتدی.


Əmoğlu lan, gedən gecə qıpçağa,

Ay ki çıxdı, atlar gəldi oynağa;

Dırmaşırdıq, dağdan aşırdıq dağa,

Məş məmi xan, göy atını oynatdı,

Tüfəngini aşırdı, şaqqıldatdı.


گئدن
تۆفنگینی


ادبی یازیلیش بیچیمی
عمو اوغلویلان
Əli: 1400/04/15

✅ #حیدر_بابا_52


حیدر بابا، قارا گؤلۆن دره‌سی،

خوْشگۆنابین، یوْلۇ، بندی، بره‌سی؛

اوْرادا‌ دۆشر، چیل کهلیگین فره‌سی،

اوْردان‌ کئچر، یۇردۇمۇزۇن اؤزۆنه،

بیز ده کئچک یۇردۇمۇزۇن سؤزۆنه.


Heydər baba, qara gölün dərəsi,

Xoşgünabın, yolu, bəndi, bərəsi;

Orada düşər, çil kəkligin ferəsi,

Ordan keçər, yurdumuzun özünə,

Biz də keçək yurdumuzun sözünə.


خوْشگۆناب؟


Əli: 1400/04/15

✅ #حیدر_بابا_53


خوْشگۆنابی، یامان‌ گۆنه کیم سالیب؟

سیدلردن، کیم‌ قیریلیب، کیم‌ قالیب؟

آ میر‌ غفار دام ـ داشینی، کیم آلیب؟

بولاق گئنه گلیب، گؤلۆ دوْلدۇرۇر؟

یا‌ قۇرۇیۇب، باخچالاری سوْلدۇرۇر؟


Xoşgünabi, yaman günə kim salıb?

Seyidlərdən, kim qırılıb, kim qalıb?

A Mir ğaffar, dam - daşını Kim alıb?

Bulaq genə gəlib, gölü doldurur?

Ya quruyub, baxçaları soldurur?



Əli: 1400/04/16

✅ #حیدر_بابا_54


آ میر غفار، سیدلرین تاجی‌دی؛

شاهلار شکار ائتمه‌سی، قیقاجی‌دی،

مرده - شیرین، نامرده چوْخ‌ آجی‌دی،

مظلوملارین، حقی اۆسته اسردی،

ظالم‌لری قیلینج تکین، کسردی.


A mir ğaffar, seyidlərin tacıydı;

Şahlar şıkar etməsi, qıqacıydı,

Mərdə - şirin, namərdə çox acıydı,

Məzlümlarin həqqi üstə, əsərdi,

Zalımları qilinc təkin kesərdi.



Ğaffar


Qıyqacı

Məzlumların

Zalimləri


Qilinc


قیقاجی
قیلینج

Əli: 1400/04/16

✅ #حیدر_بابا_55


میر مصطفی دایی، اۇجا بوْی‌ بابا؛

هیکل‌لی، ساققاللی، تولستوی بابا،

ائلردی یاس مجلیسینی، توْی‌ بابا،

خوْشگۆنابین، آبروسو، ارده‌می،

مسجدلرین، مجلس‌لرین، گؤرکه‌می.


Mir Müstafa dayı, uca boy baba;

Heykəlli, saqqallı, Tolestoy baba,

Eləyərdi yas məclisini, toy baba,

Xoşgünabın abrusu, ərdəmi,

Məscidlərin, məclislərin, görkəmi.


هئیکل‌لی

اردم معرفت
گؤرکم‌لی جالب


Abru


Əli: 1400/04/17

✅ #حیدر_بابا_56


مجدالسادات، گۆلردی باغلار کیمی،

گورولداردی، بۇلۇتلۇ داغلار کیمی،

سؤز آغزیندا، ارییردی، یاغلار کیمی؛

آلنی آچیق، یاخشی درین قاناردی،

یاشیل گؤزلر‌ چیراق تکین، یاناردی.



Məcdüssadat, gülərdi bağlar kimi,

Guruldardı, bulutlu dağlar kimi,

Söz ağzında, əriyərdi yağlar kimi;

Alnı açıq, yaxşı dərin qanardı,

Yaşıl gözlər, çıraq təkin, yanardı.


Məcdüssadat

Guruldardı



Əli: 1400/04/17

✅ #حیدر_بابا_57


منیم آتام، سفره‌لی بیر کیشی‌ایدی،

ائل الیندن، تۇتماق اوْنۇن‌ ایش‌ایدی،

گؤزللرین، آخره قالمیش‌ایدی،

اوْندان‌ سوْنرا، دؤنرگه‌لر دؤندۆلر،

محبتین چیراغلاری سؤندۆلر.


Mənim atam, Süfrəli bir kişidi,

El əlindən, tutmaq onun işidi,

Gözəllərin, axirə qalmışdı,

Ondan sonra, dönərgələr döndülər,

Mühəbbətin, çırağları söndülər.



Süfrəli


Kişidi

İşidi


Axirə

Mühəbbətin


Əli: 1400/04/18

✅ #حیدر_بابا_58


میر صالحین، دلی سوْولۇق‌ ائتمه‌سی،

میر عزیزین، شیرین شاخسئی گئتمه‌سی،

میر مم‌مدین، قۇرۇلماسی، بیتمه‌سی،

ایندی دئسک، احوالات‌دی، ناغیل‌دی،

کئچدی، گئتدی، ایتدی، باتدی، داغیل‌دی.


Mir salehin, dəli sovluq etməsi,

Mir əzizin, şirin şaxsey getməsi,

Mir Məmmədin, qurulması, bitməsi,

İndi desək, əhvalatdı, nağıldı,

Keçdi, getdi, itdi, batdı, dağıldı.


سوْولۇق

دلی سوْو »» دیوانه وار، دیوانه مانند


Mir salehin

Sovluq


Əli: 1400/04/20

✅ #حیدر_بابا_59


میر عبدولون، آینادا قاش یاخماسی،

جۆجیلریندن، قاشینین آخماسی،

بوْیلانماسی، دام ـ دۇواردان باخماسی،

شاه عاباسین دوربینی، یادش به‌‌خیر!

خوْشگۆنابین خوش گۆنۆ، یادش به‌خیر!


Mir əbdülün, aynada qaş yaxması,

Cücilərindən, qaşının axması,

Boylanması, dam ـ duvardan baxması,

Şah abbasın dürbünü, yadəş be xeyr!

Xoşgünabın xoş günü, yadəş be xeyr!


میر عبدۆلۆن

🔴 جۆجی گوشه‌چشم، ابرو .

جۆجیلریندن
ای گلیب دالیسیجا
آهنگ قانونا گؤره ۆ اولمالی


Əli: 1400/04/20

✅ #حیدر_بابا_60


ستاره‌ عمه، نزیکلری یاپاردی،

میر قادر ده، هردن بیرین قاپاردی،

قاپیب یئییب، دایچا تکین چاپاردی،

گۆلمه‌لی‌دی، اوْنۇن نزیک قاپماسی،

عمه‌مین ده، ارسینینین شاپپاسی.


Sitarə əmmə, nəzikləri yapardı,

Mir qadır də, hərdən birin qapardı,

Qapıb yeyib, dayça təkin çapardı,

Gülməli idi, onun nəzik qapması,

Əmməmin də, ərsininin şappası.



هردن


گۆلمه‌لی ایدی

ارسینین ،
ارسین اوجوندا قامچی‌سی، قلابی اولان بیر دمیر
چؤره‌یی تندیردن چیخارتماغا ایش وئرردی بیر باشی دا یاستی اولاردی تندیرین دووراین قاشییاردیلار چؤرک یانیغی یاپیشسایدی


Əli: 1400/04/20

✅ #حیدر_بابا_61


حیدر بابا، آ میر حیدر نئیله‌ییر؟

یقین گئنه، سماوری قایناییر

دای قوْجالیب، آلت انگیلن چئینه‌ییر،

قۇلاق باتیب، گؤزۆ گیریب قاشینا،

یازیق عمه، هاوا‌ گلیب باشینا!



Heydər baba, A mir heydər neyləyir?

Yəqin genə, səmavəri qaynayır

Day qocalıb, alt əngilən çeynəyir,

Qulaq batıb, gözü girib qaşına,

Yazıq əmmə, hava gəlib başına!


Neyləyir
Qaynayır
Çeynəyir

نئیله‌ییر
قایناییر
چئینه‌ییر


Əli: 1400/04/23

✅ #حیدر_بابا_62


خانم عمه، میر عبدولون سؤزۆنۆ،

ائشیدنده، ایر‌ آغزی - گؤزۆنۆ،

ملیک ممد، وئرر اوْنۇن اۆزۆنۆ،

دعوالارین، شوخلوغولان قاتارلار،

اتی یئییب، باشی آتیب یاتارلار‌.


Xanım əmmə, mir əbdülün sözünü,

Eşidəndə, əyər ağzı - gözünü,

Məlikməməd, verər onun özünü,

Davaların, şuxluğulan qatalrar,

Əti yeyib, başı atıb yatalrar.



Məlikməməd



Əli: 1400/04/23

✅ #حیدر_بابا_63


فضه‌ خانیم، خوْشگۆنابین گۆلۆیدۆ،

آ میر یحیی، عم‌قیزینین قۇل‌ایدی،

رۆخساره، آرتیست‌ایدی، سئوگیلی‌ایدی،

سید‌ حسین، میر صالحی یانسیلار،

آ میر جعفر، غیرت‌لی‌دیر قان سالار.



Fizzə xanım, xoşgünabın gülüydü,

A mir Yəhya, əm qızının qul idi,

Rüxsarə, Artıst idi, sevgiliydi,

Seyid Hüseyn, mir salehı yansılar,

A Mir Cəfər, qeyrətlidir qan salar.


Gülüydü
Qul idi
Sevgiliydi
Artıst idi

Rüxsarə
Yəhya



گۆلۆیدو

قۇل‌ ایدی » خدمتکارش بود
قول » کؤله


شهریار بونو تبریز لهجه‌سینده یازیب


Əli: 1400/04/25

✅ #حیدر_بابا_64


سحر تئزدن، ناخیرچیلار گلردی،

قوْیون - قۇزۇ، دام باجادا ملردی،

عمه‌ جانیم، کؤرپه‌لرین بلردی،

تندیرلرین، قوْوزاناردی تۆستۆسۆ،

چؤرکلرین، گؤزل اییی - ایستی‌سی.




Səhər tezdən, naxırçılar gələrdi,

Qoyun - quzu, dam bacada mələrdi,

Əmmə canım, körpələrin bələrdi,

Təndirlərin, qovzanardı tüstüsü,

Çörəklərin, gözəl iyi - istisi.


Qovzanardı

Çörək


Əli: 1400/04/25

✅ #حیدر_بابا_65


گؤیرچین‌لر، دسته قالخیب اۇچارلار،

گۆن ساچاندا، قیزیل پرده آچارلار!

قیزیل پرده، آچیب، ییغیب، قاچارلار،

گۆن اۇجالیب، آرتار داغین جلالی،

طبیعتین، جوانلانار جمالی.



Göyərçinlər, dəstə qalxıb uçarlar,

Gün saçanda, qızıl pərdə açarlar!

Qızıl pərdə, açıb, yığıb, qaçarlar,

Gün ucalıb, artar dağın cəlalı,

Təbiətin, cavanlanar cəmalı.


Cəlalı


Cəvanlnar

Cəmalı



Əli:1400/04/25

✅ #حیدر_بابا_66


حیدر بابا، قارلی داغلار آشاندا،

گئجه کاروان، یوْلۇن‌ آزیب چاشاندا،

من هارداسام، تهراندا یا کاشاندا،

اۇزاقلاردان، گؤزۆم سئچر اوْنلاری،

خیال گلیب، آشیب کئچر اوْنلاری‌.


Heydər baba, qarlı dağlar aşanda,

Gecə, kərvan yolun azıb, çaşanda,

Mən hardasam, Tehranda ya kaşanda,

Uzaqlardan, gözüm seçər onları,

Xəyal gəlib, aşıb keçər onları.



Kərvan


Tehran


Xəyal


Əli:1400/04/26

✅ #حیدر_بابا_67


بیر چیخسایدیم، دام ـ قایانین‌ باشینا،

بیر باخسایدیم، کئچمیش‌ینه، یاشینا،

من ‌ده اوْنۇن، قارلاری‌ایلان آغلاردیم،

قیش دوْندۇران اۆرکلری، داغلاردیم‌.


Bir çıxsaydım, dam ـ qayanın başına,

Bir baxsaydım, geçmişinə, yaşına,

Mən də onun qarlarıylan, ağlardım,

Qış donduran ürəkləri, dağlardım.



Çıxsaydım

Qayanın


Baxsaydım


چیخسایدیم

باخسایدیم

قارلاری‌ایلان

اۆرکلری

Əli:1400/04/26

✅ #حیدر_بابا_68



حیدر بابا، گۆل غنچه‌سی خنداندی،

اما حیف، اۆرک غذاسی قاندی،

زندگانلیق، بیر قارانلیق زنداندی،

بیر گؤره‌یدیم، نه‌لر گلیب باشینا؟

بۇ زندانین دریچه‌سین آچان یوْخ‌!

بو دارلیقدان، بیر قۇرتۇلۇب قاچان یوْخ‌!



Heydər baba, gül ğünçəsi xəndandı,

Amma heyf, ürək ğəzası qandı,

Zindəganlıq, bir qaranlıq zindandı,

Bir görəydim, nələr gəlib başına?

Bu zındanın, dəriçəsin açan yox?

Bu darlıqdan, bir qurtulub qaçan yox!


Əli: 1400/04/28

✅ #حیدر_بابا_69


حیدر بابا، گؤیلر بۆتۆن دۇماندی،

گۆنلریمیز، بیر - بیریندن یاماندی،

بیر - بیریزدن آیریلمایین، آماندی!

یاخشیلیغی، الیمیزدن آلیبلار!

یاخشی بیزی، یامان گۆنه‌ سالیبلار!


Heydər baba, göylər bütün dumandı,

Günlərimiz, bir - birindən yamandı,

Bir - birizdən, ayrılmayın amandı!

Yaxşılığı, əlimizdən alıblar!

Yaxşı bizi, yaman günə salıblar!


Əli: 1400/04/28

✅ #حیدر_بابا_70


بیر سوْرۇشۇن، بۇ قارقانمیش فلکدن،

نه ایسته‌ییر، بۇ قۇردۇغۇ کلکدن،

دئنن، کئچیرت اۇلدۇزلاری الکدن،

قوْی‌ تؤکۆلسۆن، بۇ یئر یۆزۆ داغیلسین،

بۇ شیطانلیق قۇرقۇسۇ بیر ییغیلسین!


Bir soruşun, bu qarqanmış fələkdən,

Nə istəyir, bu qurduğu kələkdən,

Denən, Keçirt ulduzları ələkdən,

Qoy tökülsün, bu yer yüzü Dağılsın,

Bu şeytanlıq qurqusu Bir yığılsın!




دئنن


یۆزۆ,اۆزۆ

قۇر‌قۇسۇ = چیده شده، رسم شده، برپا شده


Əli: 1400/04/29

✅ #حیدر_بابا_71


بیر اۇچایدیم، بۇ چیرپینان یئل‌ایلن،

باغلاشایدیم، داغدان آشان سئل‌ایلن،

آغلاشایدیم، اۇزاق دۆشن ائل‌ایلن،

بیر گؤریدیم، آیریلیغی کیم سالدی!

اؤلکه‌میزده، کیم قیریلدی، کیم قالدی!


Bir uçaydım, bu çırpınan yelilən,

Bağlaşaydım, dağdan aşan selilən,

Ağlaşaydım, uzaq düşən elilən,

Bir görəydim, ayrılığı kim saldı!

Ölkəmizdə, kim qırıldı, kim qaldı!


یئل گۆنۆ(شنبه)
قۇیرۇق دوْغان‌ آیی(مرداد)

Yel günü
Quyruq doğan ayı

Əli: 1400/05/02

✅ #حیدر_بابا_72


من سنین‌تک، داغا سالدیم نفسی،

سن ده قایتار، گؤیلره سال بۇ سسی،

بایقۇشۇن ‌دا، دار اوْلماسین قفسی؛

بۇردا بیر شیر، داردا قالیب باغیریر،

مروتسیز انسانلاری، چاغیریر!


Mən sənin tək, dağa saldım nəfəsı,

Sən də qaytar, göylərə sal bu səsi,

Bayquşun da, dar olmasın gefəsi;

Burda bir şer, darda qalıb bağırır,

Mürüvvətsiz insanları, çağırır!


یئل‌ گۆنۆ(شنبه)
قۇیرۇق دوْغان آیی(مرداد)

Yel günü
Quyruq doğan ayı

Əli
1400/05/02

✅ #حیدر‌_بابا_73


حیدر بابا، غیرت قانین قاینارکن،

قارا قۇشلار، سندن قوْپۇب‌ قالخارکن،

اوْ‌ سیلدیریم داشلارینان، اوْینارکن،

قوْزان‌ منیم همتیمی اوْردا‌ گؤر،

اوْردان‌ اییل، قامتیمی داردا گؤر!


Heydər baba, ğeyrət qanın qaynarkən,

Qara quşlar, səndən qopub qalxarkən,

O sıldırım daşlarınan, oynarkən,

Qozan, mənim himmətimi orda gör,

Ordan əyil, qamətımı darda gör!


دۇز گۆنۆ(دوشنبه)
۴ قۇیرۇق دوْغان آیی(مرداد ماه)

۱۴۰۰ گۆنش ایلی

Duz günü
4 quyruq doğan ayı
1400 günəş ili

Əli
1400/05/04

✅ #حیدر_بابا_74


حیدر بابا، گئجه دۇرنا کئچنده،

کوْراوْغلۇنۇن، گؤزۆ قارا سئچنده،

قیر‌ آتینی، مینیب، کسیب، بیچنده،

من ده‌ بۇردان‌، تئز مطلبه چاتمارام!

ایواز‌ گلیب چاتمایینجا، یاتمارام.


Heydər baba, gecə durna keçəndə,

Koroğlunun gözü, qara seçəndə,

Qır atını, minib, kəsib, biçəndə,

Mən də burdan tez mətləbə, çatmaran!
Eyvaz gəlib çatmayınca, yatmaram!


Eyvaz

ایواز
کوْراوْغلونۇن اوْغلۇ


قیرگۆن
کوْراوْغلۇنۇن‌ آتینین‌ آدی
Qır



آرا گۆن(سه شنبه)
۵ قۇیرۇق‌ دوْغان‌ آی(مرداد)
۱۴۰۰ گۆنش ایلی
Ara gün
5 quyruq doğan ay
1400 günəş ili

Əli
1400/05/05

✅ #حیدر_بابا_75


حیدر بابا، مرد اوْغۇللار دوْغگونان،

نامردلرین بۇرۇنلارین، اوْغگونان،

گدیکلرده قوردلاری تۇت، بوْغگونان،

قوْی‌ قۇزۇلار، آیین ـ شایین اوْتلاسین،

قوْیۇنلارین قۇیروقلارین، قاتلاسین!


Heydər baba, mərd oğullar doğgunan,

Namərdlərin burunların, ovgunan,

Gədiklərdə, qurdları tut boğgunan,

Qoy quzular, ayın - şayın otlasın,

Qoyunların, quyruqların qatlasın!



اوْد گۆنۆ(چهارشنبه)
۶ قۇیرۇق دوْغان آی(مردادماه)
۱۴۰۰ گۆنش ایلی

Od günü
6 quyruq doğan ay
1400 günəş ili

Əli
1400/05/06

✅ #حیدر_بابا_76


حیدر بابا، سنین کؤنلۆن شاد اوْلسۇن!

دنیا وارکن، آغزین دوْلۇ داد اوْلسۇن!

سندن کئچن، تانیش‌اوْلسۇن، یاد اوْلسۇن،

دئنن: منیم شاعر اوْغلۇم شهریار،

بیر عمردور، غم اۆستۆنه غم قالار!


Heydər baba, sənin könlün şad olsun!

Dünya varkən, ağzın dolu dad olsun!

Səndən keçən, tanış olsun, yad olsun,

Denən: mənim şayır oğlum Şəhriyar,

Bir ömürdür, ğəm üstünə ğəm qalar!


Əli
1400/05/08

پایان قسمت اول

✅  حیدربابایا‌ سلام - قسمت دوم(۷۷_۱۲۱)

✅ #ایکینجی_حیدر_بابا_77


حیدر بابا، گلدیم سنی یوْخلایام،

بیر ده یاتام، قۇجاغیندا یۇخلایام،

عمری قوْوام، بلکه بۇردا حاقلایام،

اۇشاقلیغا دئیم، بیزه گلسین بیر!

آیدین گۆنلر، آغلار اۆزه گۆلسۆن بیر.


Heydər baba, gəldim səni yoxlayam,

Bir də yatam, qucağında yuxulayam,

Ömrü qovam, bəlkə burda haqlayam,

Uşaqlığa deyəm, bizə gəlsin bir!

Aydın günlər, ağlar üzə Gülsün bir.



یوْخلایام





یۇخلایام

حاقلایام



گلسین
گۆلسۆن


Əli
1400/05/12

✅ #ایکینجی_حیدر_بابا_78


عربجه الفبا:


حیدر بابا، چکدین منی گتیردین،

یۇردۇمۇزا ـ یۇوامیزا یئتیردین؛

یوسفیوی، اۇشاغیکن ایتیردین؛

قوْجا یعقوب، ایتمیشسم ده، تاپیبسان،

قۇوالاییب، قۇرد آغزیندان قاپیبسان!

Hedər baba çəkdin məni gətirdin

Yurdumuza - yuvamıza yetirdin

Yusifivi uşağikən itirdin

Qoca yəqub itmişsəm də tapıbsan

Qovalayıb qurd ağzınadan qapıbsan

گتیردین


یئتیردین


ایتیردین


تاپیبسان


قاپیبسان


Əli
1400/05/12
2

✅ #ایکینجی_حیدر_بابا_79


بۇردا دۆشن کاروان، چاتیب کؤچۆبدۆ،

آیریلیغین شربتینی، ایچیبدی؛

عمروموزون کؤچۆ، بۇردان کؤچۆبدۆ،

کؤچۆب گئدیب، گئدر گلمز یوْللارا،

توْزۇ‌ قوْنۇب، بۇ داشلارا، کوْللارا!


Burda düşən karvan, çatıb köçübdü,

Ayrılığın şərbətini, içibdi,

Ömrümüzün köçü, burdan köçübdü,

Köçüb gedib, gedər gəlməz yollara,

Tozu qonub, bu daşlara, kollara!


Əli
1400/05/12
3

✅ #ایکینجی_حیدر_بابا_80


بۇردا شیرین خاطره‌لر یاتیبلار؛

داشلاریلان باشی ـ باشا چاتیبلار؛

آشنالیغین داشین بیردن آتیبلار،

من باخاندا، قاوزانیرلار باخیرلار،

بیر ده یاتیب، یاندیریرلار، یاخیرلار.


Burda şirin xatırələr yatıblar;

Daşlarılan başı - başa çatıblar;

Aşnalığın, daşın birdən atıblar,

Mən baxanda, qavzanırlar baxırlar,

Birdə yatıb, yandırırlar, yaxırlar.


یاخیرلار؟

باخیرلار؟


Əli
1400/05/23
1

✅ #حیدر_بابا_81


گئدنلرین یئری بۇردا گؤرۆنۆر،

خانیم ننه‌م، آغ کفنین بۆرۆنۆر،

دالیمجادیر، هارا گئدم سۆرۆنۆر،

بالا گلدین، نییه بئله گئج گلدین،

صبریم سن‌لن گۆلشدی، سن گئج گلدین.


Gedənlərin yeri burda görünür,

Xanım nənəm, ağ kəfənin bürünür,

Dalımcadır, hara gedəm sürünür,

Bala gəldin, niyə belə gec gəldin,

Səbrim sənlən güləşdi, sən gec gəldin.


Əli
1400/06/08
1

✅ #حیدر_بابا _82


قبیله‌میز، بۇردا قۇرۇب اوْجاغی،

ایندی اوْلمۇش، قورد ـ قۇشلارین یاتاغی،

گۆن باتاندا، سؤنر بۆتۆن چیراغی،

و بلده‌ لیس لها انیس،

الا الیعافیرو الا العیس؛


Qəbiləmiz, burda qurub ocağı,

İndi olmuş, qurd ـ quşların yatağı,

Gün batanda, sönər bütün çırağı,

Və bələdə ləysə ləha ənis,

Ella əlyəafiru Ella əlis;


Əli
1400/06/11

✅ #حیدر_بابا_83


روزگارین، دگیرمه‌نی فیرلانیر؛

مخلوق اوْنۇن‌ دیشلرینه تاولانیر،

باخ کی بشر، گئنه نئجه آللانیر:

همیشه‌لیک شادلیق عؤمۆر‌ اؤزۆنه،

قبری گؤرۆر، توْز‌ قوْندۇرمۇر اۆزۆنه.


Rüzgarın dəyirməni, fırlanır;

Məxluq onun dişlərinə, tavlanir,

Bax ki bəşər, genə necə allanir:

Həmişəlik şadlıq ömür özünə,

Qəbri görür, toz qondurmur üzünə.


Əli
1400/06/12

✅ #حیدر_بابا_83


روزگارین، دگیرمه‌نی فیرلانیر؛

مخلوق اوْنۇن‌ دیشلرینه تاولانیر،

باخ کی بشر، گئنه نئجه آللانیر:

همیشه‌لیک شادلیق عؤمۆر‌ اؤزۆنه،

قبری گؤرۆر، توْز‌ قوْندۇرمۇر اۆزۆنه.


Rüzgarın dəyirməni, fırlanır;

Məxluq onun dişlərinə, tavlanir,

Bax ki bəşər, genə necə allanir:

Həmişəlik şadlıq ömür özünə,

Qəbri görür, toz qondurmur üzünə.


Əli
1400/06/12

✅ #حیدر_بابا_84


کهنه‌لرین، سۆر ـ سۆمۆگۆ(سۆمۆیۆ) دارتیلیب،

قۇرتۇلانین، چؤل ـ چۇخاسی ییرتیلیب،

ملا ابراهیم، لاپ ارییب، قۇرتۇلۇب،

شیخ‌الا‌سلام، ساهمان قالیب، قیوراقدی،

نوروز‌ علی، قاچاق کئچیب، قوْچاقدی!


Köhnələrin, sür - sümüyü dartılıb,

Qurtulanın, çöl - çuxası yırtılıb,

Molla İbrahim, lap əriyib, qurtulub,

Şeyxülislam, sahman qalıb, qıvraqdı,

Novruz əli, qaçaq keçib, qoçaqdı!



دارتیلیب


ییرتیلیب

سۆر ـ سۆمۆگۆ
سۆر ـ سۆمۆیۆ

اریییب

قیوراقدی


ساهمان

Əli
1400/06/16

✅ #حیدر_بابا_85


آهیل‌لارین، یئتمیش کفن چۆرۆدۆب،

جاهیل‌لاری، دنیا غمی کیریدیب،

قیز گلینلر، ات ـ جانلارین اریدیب،

رخشنده‌نین نوه تۇتۇر الینی،

ننه قیزین کۆره‌که‌نی ـ گلینی.

چوْخ‌ شۆکۆرو وار، گئنه گلدیک گؤرۆشدۆک،

ایتنلردن ـ بیتنلردن سوْروشدۇق،

کۆسمۆشودۆک‌، دا آللاه‌ قوْیسا، باریشدیق،

بیرده گؤرۆش، قسمت اوْلا، اوْلمایا،

عؤمۆرلرده، فرصت اوْلا، اوْلمایا.


Ahılların, yetmiş kəfən çürüdüb,

Cahılları, dünya ğəmi kiridib,

Qız gəlinlər, ət - canların əridib,

Rəxşəndənin, nəvə tutur əlini,

Nənə qızın, kürəkəni - gəlini,

Çox şükürü var, genə gəldik görüşdük,

İtənlərdən - bitənlərdən, soruşduq,

Küsmüşüdük, da Allah qoysa, barışdıq,

Birdə görüş, qismət ola, olmaya,

Ömürlərdə, fürsət ola, olmaya.


Əli
1400/06/16

✅ #حیدر_بابا_86


بو داملاردا چوْخلۇ جیزیق آتمیشام،

اۇشاقلارین آشیقلارین اۇتمۇشام،

قۇرقۇشۇملۇ ساققا آلیب ـ ساتمیشام،

اۇشاق نئجه هئچ زادینان شاد اوْلار!

ایندی بیزیم غمی تۇتمۇر دنیالار.

چوْخلو
جیزیق
ساققا
توتمور


Bu damlarda çoxlu cızıq atmışam,

Uşaqların aşıqların utmuşam,

Qurquşumlu saqqa alib ـ satmışam,

Uşaq necə heç Zadınan şad olar!

İndi bizim ğəmi tutmur dünyalar.


Əli
1400/06/24
1

✅ #حیدر_بابا_87


بۇ طؤیله‌ده ساری اینک دوْغاردی،

خانیم ننه‌م‌ اینکلری ساغاردی،

آنا ایی‌سی، دام ـ دۇواردان یاغاردی،

من بیزوْوۇ قۇجاقلاردیم قاچماسین،

دئیردی باخ، بایدا دوْلسۇن‌ داشماسین.


طویله » بو دوز یازیسی دی اما یاخجی ائله‌ییبسیز ؤ سسی ایله یازیبسیز چون اوندا شعرین آهنگی قورونور
طؤیله بوردا استثنا اولاراق دۆزدۆ

ننه‌م
آنا ایی‌سی» آنا قوخوسو

دیوار
دۇوار

بیزووۇ

بیزوْو» اینه‌گین کؤرپه بالاسی

قۇجاق


Bu töylədə, sarı inək doğardı,

Xanım nənəm, inəkləri sağardı,

Ana iysi dam ـ duvardan yağardı,

Mən bızovu Qucaqlardım qaçmasın,

Deyərdi bax, bayda dolsun daşmasın.


Əli
1400/06/24
2

✅ #حیدر_بابا_88


بۇردا خیال میدانلاری گئنیش‌دی،

داغلار-داشلار بۇتۇن‌ منلن تانیشدی،

گؤرجک‌ منی حیدر بابا، دانیشدی:

بۇ نه‌ سسدی، سن عالمه سالیبسان!

گل بیر گؤرک، اؤزۆن هاردا قالیبسان؟


Burda xıyal meydanları genişdi,

Dağlar-daşlar bütün mənlən tanışdı,

Görcək məni heydər baba, danışdı:

Bu nə səsdi, sən aləmə salıbsan!

Gəl bir görək, özün harda qalıbsan?


Əli
1400/06/24
3

✅ #حیدر_بابا_89


کجاوه ایله بۇ چایدان چوْخ‌ کئچمیشیک،

بۇ چشمه‌دن سرین سۇلار ایچمیشیک،

بۇ یوْنجالیقلاردا‌ اکیب بیچمیشیک،

چپیشلری، قیدیقلایان گۆنلریم!

چپیش کیمی، اوْیناقلایان گۆنلریم!

قیدیقلایان
قیدیقلاماق
اوْیناقلایان


Kəcavə ilə bu çaydan çox keçmişik,

Bu çeşmədən sərin sular içmişik,

Bu yoncalıqlarda əkib biçmişik,

Çəpişləri, qıdıqlayan günlərim!

Çəpiş kimi, oynaqlayan günlərim!


Əli
1400/06/25
1

✅ #حیدر_بابا_90


خانیم ننه‌م، ناخوْش‌ اوْلان‌ ایل‌ ایدی،

قیش وار ایکن، کۆلک‌ ایدی، یئل‌ ایدی،

قیش دا چیخدی، یاغیش‌ ایدی، سئل‌ ایدی،

یۆک - یاپینی هئی چاتیردیق کی گئدک!

سئل کۆشگۆردۆ، مجبور اوْلدوق قاییداق.


ناخوش(فارسجا دی)
وار‌ ایکن
کۆلک‌ ایدی
یئل‌ ایدی
قیش دا
یاغیش‌ ایدی
سئل
سئل‌ایدی
یۆک - یاپینی
چاتیردیق
گئدک
کۆشگۆردۆ
اوْلدۇق
قاییداق


Xanım nənəm, naxoş olan il iydi,

Qış var ikən, külək idi, yel iydi,

Qış da çıxdı, yağış iydi, sel iydi,

Yük - yapını hey çatırdıq ki gedək!

Sel küşgürdü, məcbür olduq qayıdaq.


کۆشگۆردۆ:

آددی سس اۆزۆندن قویولان بیر آد
یوگۆرمک سؤزۆنه اوخشار بیر آنلامدا اولور، بوردا فقط یۆگۆرن سودور.

گۆجلۆ، پوسگۆرن سویو، سئلی آندیریر

Əli
1400/06/29
1

✅ #حیدر_بابا_91


نئیسان دۆشدۆ، بیز ده دۆشدۆک یاغیشا،

هئی دئییردیک، بلکه یاغیش ییغیشا،

کیم باشاریر، سئل‌لرینن بوْغۇشا!

بالاکیشی، فایتۇنچۇمۇز گلمیشدی!

امامیه قهوه‌سینده قالمیشدی.



نئیسان

دۆشدۆک

هئی

فایتونچو

فایتونچوموز


Neysan düşdü, biz də düşdük yağışa,

Hey deyirdik, bəlkə yağış yığışa,

Kim başarır, sellərinən boğuşa!

Bala kişi, faytonçumuz gəlmişdi!

İmamiyyə qəhvəsində qalmışdı.


Əli
1400/06/30
۱

✅ #حیدر_بابا_92


بۇ خرمنده، «آرادا بیر» اوْیناردیق،

جوْمالاشیب، قاریشقا تک قایناردیق،

یاواش - یاواش باغچالارا آغناردیق،

آغاجلاردان، چلیک آغاج کسردیک،

قوْرۇقچۇنۇن، قوْرخۇسۇندان‌ اسردیک!



آرادا بیر

اوْیناردیق
قایناردوق

آغناردیق
آغاجلاردان
کسردیک
اسردیک


Bu xərməndə, arada bir oynardıq,

Comalaşıb, qarışqa tək qaynardıq,

Yavaş - yavaş bağçalara ağnardıq,

Ağaclardan, çəlik ağac kəsərdik,

Qoruqçunun qorxusundan, əsərdik!


Əli
1400/06/31

✅ #حیدر_بابا_93


بۇ باغچادا، آش تره‌سی اکردیک،

هئی سۇ آچیب، کردی‌یه گؤز تیکر‌دیک،

چیخماق همین، دریب آشا تؤکردیک،

فینتلیش‌لر قاشیقلاردان آسلانلار!

یاغلی دئسم قۇرۇ آغزین ایسلانار!


کردی‌یه
فینتلیش‌لر
آسلانیر
دئسم؟
ایسلانیر


Bu bağçada, aş tərəsi əkərdik,

Hey su açıb, kərdiyə Göz tikərdik,

Çıxmaq həmin, dərib aşa tökərdik,

Fintilişlər Qaşıqlardan aslanır!

Yağlı desəm, quru ağzın ıslanır!


Əli
1400/07/02

✅ #حیدر_بابا_94


مکتب قالیر، اۇشاقلار درس آلیرلار

هئی یازیرلار، هئی پوْزۇرلار، یالیرلار،

ملا ابراهیم، اؤزۆ، ائوی قالیرلار،

اما بیزیم یوْلداشلاردان‌، قالان یوْخ‌!

بۇنلاردان بیر، بیزی یادا‌ سالان یوْخ‌!

آلیرلار

یالیرلار

قالیرلار


Məktəb qalır, uşaqlar dərs alırlar,

Hey yazırlar, hey pozurlar, yalırlar,

Molla İbrahim, özü, evi qalırlar,

Amma bizim yoldaşlardan, qalan yox!

Bunlardan bir, bizi yada salan yox!


Əli
1400/07/03

✅ #حیدر_بابا_95


بۇ مکتبده، شعرین شهدین دادمیشام‌،

آخۇندۇن آغزیندان قاپیب، اۇدمۇشام،

گاهدان دا بیر، آخۇندۇ آللاتمیشام،

باشیم آغریر دئییب، قاچیب گئتمیشم!

باغچالاردا‌ گئدیب، گؤزدن ایتمیشم!


Bu məktəbdə, şerin şəhdin dadmışam,

Axundun ağzından qapıb, udmuşam,

Gahdan da bir, axundu allatmışam,

Başım ağrır deyib, qaçıb getmişəm!

Bağçalarda gedib, gözdən itmişəm!


Əli
1400/07/03

✅ #حیدر_بابا_96

آزاد اوْلاندا، مکتبدن چیخاردیق،

هجوملا، بیر - بیریمیزی سیخاردیق،

یوْلدا هر‌ نه گلدی، وۇرۇب ییخاردیق،

اۇشاق دئمه، ایپین قیرمیش دانا دئ!

بیر دانا دا دئمه، اوْتۇز‌ دنا دئ!


Azad olanda, məktəbdən çıxardıq,

Hucumla, bir - birimizi sıxardıq,

Yolda hər nə gəldi, vurub yıxardıq,

Uşaq demə, ipin qırmış dana de!

Bir dana da demə, otuz dana de!


Əli
1400/07/09

✅ #حیدر_بابا_97

دئدیم: بالام، اوْ‌ ممدسن نوْلۇبدۇ؟

معلوم اوْلان، طیفیل بالا اؤلۆبدۆ؟

نه‌وار ـ نه‌وار؟ بۇرنۇندان قان گلیبدی،

بیر یئل اسیر، باخیرسان ممدسن یوْخ،

بۇ کندده‌ بیر بۇرۇن قانی کسن‌ یوْخ؟

ممدسن
نه‌اوْلوبدۇ
طیفیل
کندده


Dedim balam, o məməd sən nolubdu?

Məlüm olan, Tifil bala ölübdü

Nə var, nə var? Burnundan qan gəlibdi,

Bir yel əsir, baxırsan məmədsən yox,

Bu kənddə bir burun qanı kəsən yox?


Məmədsən?

Nə olubdu
Tifil
Kənddə?


Əli
1400/07/09
2

✅ #حیدر_بابا_98

ملک نیاز، ایتگین گئدیب یوْخ‌ اوْلۇب،

میر آسلان‌خان، سکته ائدیب ییخیلیب،

هرکس سینیب، بیر دئمکده‌ سیخیلیب،

چؤرک غمی، چیخیب خلقین آیینا!

هره‌ قالیب، اؤز جانینین هایینا!


Mələk Niyaz, uyğun gedib yox olub,

Mir aslan xan, səktə edib yıxılıb,

Hər kəs sınıb, bir demək də sıxılıb,

Çörək ğəmi, çıxıb xalqın ayına!

Hərə qalıb, öz canının hayına!


Əli
1400/07/09
3

✅ #حیدر_بابا_99

کندلی یازیق، چیراغ تاپمیر یاندیرا،

گؤرۆم سیزین برقیز قالسین آندیرا،

کیم بۇ سؤزۆ اربابلارا قاندیرا،

نه‌دیر آخر، بۇ ملتین گناهی،

تۇتسۇن گؤرۆم، سیزی مظلوملار آهی!


کندلی؟


Kəndli yazıq, çıraq tapmır yandıra,

Görüm sizin bərqiz qalsın andıra,

Kim bu sözü, ərbablara qandıra,

Nədir axır, bu millətin günahı,

Tutsun görüm, sizi məzlumlar ahı!


Əli
1400/07/09
4

✅ #حیدر_بابا_100

هرنه آلار، باها وئرر قیمتی،

اۆجۆز فقط، اکینچی‌نین زحمتی،

بیته‌نینن آرتیق بیچه‌نی‌نین اجرتی،

کند اۇشاغی، گئدیر یوْلدا‌ ایشله‌یه،

اوْردا‌ بلکه، قندی تاپا دیشله‌یه!


Hər nə alar, baha verər qiməti,

Üzüz fəqət, əkincinin zəhməti,

Bitəninən artıq biçənin ücrəti,

Kənd uşağı, gedir yolda işliyə,

Orda bəlkə, qəndi tapa dişliyə!

اجرتی


Ücrəti


Əli
1400/07/10
1

✅ #حیدر_بابا_101

کندلی گلین کیمی، دنیانی بزر،

اؤز عورتین، یاماق‌ - یاماغا‌ دۆزر،

اینه بزر‌ خلقی‌، اؤزۆ لۆت‌ گزر،

ایندی‌ده وار، چارشابلاری آبلاقدی!

اۇشاقلارین، قیچ - پاچاسی چیلپاقدی!


Kəndli gəlin kimi, dünyanı bəzər,

Öz örəti, yamaq - yamağa düzər,

İynə bəzər xalqı, özü lüt gəzər,

İndi də var, çarşabları ablaqdı,

Uşaqların, qiç - paçası çılpaqdı!


آبلاق(ablaq): آلا بولا اوْلان‌ آت

Əli
1400/07/16
1

✅ #حیدر_بابا_102

خالوارچیلار، بۇردا خالوار داشیردی،

بۇ کۆللۆکدن، الاغلار دیرماشیردی،

سئللر کیمی، نعمت آشیب - داشیردی،

هر ایش دئدین، هر کیمسه‌یه گؤرردی،

جان درمانی ایسته‌سیدین، وئرردی.


Xalvarçılar, burda xalvar daşırdı,

Bu küllükdən alağlar dırmaşırdı,

Sellər kimi, nemət aşıb - daşırdı,

Hər iş dedin hər kimsəyə, görərdi,

Can dərmanı istəsəydin, verərdi.


Əli
1400/07/16
2

✅ #حیدر_بابا_103


عربجه الفبا:👇👇👇👇👇


ایندی بشر آج قورد‌ تکین اۇدۇخۇب،

چومبلنتی گؤز قاچیردیب، دوروخوب،

باخیرلار کی گؤرسۆنلر کیم سینیخیب،

تؤکۆلسۆنلر، اوْنۇن‌ لشین ییرتسین‌لار!

هره بیر دیش، انسه‌سیندن قیرتسین‌لار!


لاتینجا الفبا:👇👇👇👇👇


İndi bəşər ac qurd təkin uduxub,

Çömbələnti, göz qaçırdıb duruxub,

Baxırlar ki görsünlər kim sınıxıb,

Tökülsünlər, onun ləşin yırtsınlar!

Hərə bir diş, ənsəsindən qırtsınlar!


Əli
1400/07/18
1

✅ #حیدر_بابا_104


عربجه الفبا:👇👇👇👇👇


بۇ دؤشلرده، قۇزۇلاری یایاردیق!

آخماسینلار، اۇلدۇز تکین سایاردیق!

قۇش قوْوانی، چکیب داشا دایاردیق!

قۇش قوْوان دا، ائله بیل کی قاباندی‌!

قۇرد اۇزاقدان، دئیر بس کی چوْباندی‌.


لاتینجا الفبا:👇👇👇👇👇


Bu döşlərdə, quzuları yayardıq!

Axmasınlar, ulduz təkin sayardıq!

Quş qovanı, çəkib daşa dayardıq!

Quş qovan da, elə bil ki Qabandı!

Qurd uzaqdan, deyər bəs ki çobandı.


Əli
1400/07/24
1

✅ #حیدر_بابا_105


بۇ زمیده، گئدیب گؤزدن ایتردیک،

توْنقال‌ قۇرۇب، سۆتۆللری اۆتردیک!

دئییب ـ گۆلمک مرادینا یئتردیک!

ائل‌ ده گۆلسۆن، مرادینا یئتیش‌سین!

اۆرکلرین، یارالاری بیتیش‌سین!


Bu zəmidə, gedib gözdən itərdik,

Tonqal qurub, sütülləri ütərdik!

Deyib ـ gülmək muradına yetərdik!

El də gülsün, muradına yetişsin!

Ürəklərin, yaraları bitişsin!


Əli
1400/07/24
2

✅ #حیدر_بابا_106


حیدر بابا، سنده دفینه‌لر وار،

داغلار ودیعه‌سی، خزینه‌لر وار،

اما سنه بنزر ده، سینه‌لر وار،

بۇ سینه‌لر، داغلار ایله دانیشیر،

داغلار کیمی، گؤکلر ایله قوْنوشور.


Heydər baba, səndə dəfinələr var,

Dağlar vədi'əsi, xəzinələr var,

Amma sənə bənzər də, sinələr var,

Bu sinələr, dağlar ilə danışır,

Dağlar kimi, göklər ilə qonuşur.




Amma


Qonuşur



قوْنۇشۇر



Əli
1400/07/24
3

✅ #حیدر_بابا_107


گؤر هاردان من، سنه سالدیم نفسی،

دئدیم قایتار، سال عالمه بو سسی،

سن‌ ده یاخشی، سیمرغ ائتدین مگسی،

سانکی، قاناد وئردین یئله‌ نسیمه،

هر طرفدن، سس وئردیلر سسیمه.


Gör hardan mən, sənə saldım nəfəsi,

Dedim qaytar, sal aləmə bu səsi,

Sən də yaxşı, simurğ etdin məgəsi,

Sankı qanad, verdin yelə nəsimə,

Hər tərəfdən, səs verdilər səsimə.


Əli
1400/07/24

✅ #حیدر_بابا_108


حیدر بابا، سنی وطن بیلمیشدیم،

وطن دئییب، باش گؤتۆرۆب گلمیشدیم،

سنی گؤرۆب، گؤز یاشیمی سیلمیشدیم،

حال‌بوکی، لاپ غملی غربت سنده‌ایمیش،

قارا زندان، آجی شربت، سنده‌ایمیش.


Heydər baba, səni vətən bilmişdim,

Vətən deyib, baş götürüb gəlmişdim,

Səni görüb, göz yaşımı silmişdim,

Hal bu ki, lap ğəmli ğürbət
səndəimiş,

Qara zından, acı şərbət səndəimiş.


Əli
1400/07/26

✅ #حیدر_بابا_109


کیم قالدی کی، بیزه بیغین بورمادی،
🔴بیغین بورما = پیچاندن سبیل

آلتدان‌ - آلتدان‌ بیزه کلک قورمادی،

بیر مرد اوْغۇل، بیزه هاوار‌ دۇرمادی،

شیطانلاری قوْجا‌قلاییب، گزدیز سیز،

انسانلاری آیاقلاییب، ازدیز سیز.


Kim qaldı ki, bizə bığın burmadı,

Altdan - altdan bizə Kələk qurmadı,

Bir mərd oğul, bizə havar durmadı,

Şıtanlari qucaqlayıb, gəzdiz siz,

İnsanları ayaqlayın, əzdiz siz.


Əli
1400/08/01

✅ #حیدر_بابا_110


دۇوار اۇجالدی، گۆن بیزه دۆشمه‌دی،

زندان قارالدی، گؤز - گؤزۆ سئچمه‌دی،

گۆندۆز گؤزۆ، منیم لامپام کئچمه‌دی،

سئل ده باسدی، ائویمیز دوْلۇب گؤل اوْلدۇ،

چوْخ‌ یازیغین، ائوی چؤنۆب، چؤل اوْلدۇ.


Duvar ucaldı, gün bizə düşmədi,

Zindan qaraldı, göz - gözü seçmədi,

Gündüz gözü, mənim lampam keçmədi,

Sel də basdı, əmmiz(evimiz) dolub göl oldu,

Çox yazığın, evi çönüb, çöl oldu.


Əli
1400/08/13

لامپام
ائویمیز
دۇوار

✅ #حیدر_بابا_111


اول باشی، مندن استقبال‌ ائتدیز،

سوْندان، چؤنۆب ایشیمده اخلال‌ ائتدیز،

اؤز ظنیزجه، استادی اغفال ائتدیز،

عیبی یوْخدۇر، کئچر گئدر عؤمۆردۆر،

قیش‌دا چیخار، اۆزۆ قارا کؤمۆردۆر


Əvvəl başı, məndən istiqbal etdiz,

Sondan çönüb, işimdə ixlal etdiz,

Öz zənnizcə, ustadı iğfal etdiz,

Eybi yoxdur, keçər gedər ömürdür,

Qışda çıxar, üzü qara kömürdür.


Əli
1400/08/14

✅ #حیدر_بابا_112


منیم یوْلۇم‌، محبت جاده‌سی دی،

سوْن‌ سؤزلریم، حقین اراده‌سی دی،

محبتین، رسالت‌ وعده‌سی دی،

یوْخسا‌ منده، بیر کس ایله‌ غرض یوْخ،

سیاست آدلی، منده بیر مرض یوْخ.


Mənim yolum, məhəbbət caddəsidi,

Son sözlərim, həqqin iradəsidi,

Məhəbbətin, risalət vədəsidi,

Yoxsa məndə, bir kəs ilə ğərəz yox,

Siyasət adlı, məndə bir mərəz yox.


Əli
1400/08/21

✅ #حیدر_بابا_113


حق نه‌دیر؟ کفره قارشی گئتمه‌ییز،

نوردان چیخیب، ظلمت ایچره ائتمه‌ییز،

فیریلداغا، فیر - فیرا تک بیتمه‌ییز،

گؤردۆز ده‌ کی، اوْلمادی کفرون دیبی،

پول دا وئرسه، آلماغا تیکمیش جیبی.


Həq nədir? Küfrə qarşı gtməyiz,

Nurdan çıxıb, zülmət içrə etməyiz,

Fırıldağa, fir - fira tək bitməyiz,

Gördüz də ki, olmadı küfrün dibi,

Pul da versə, almağa tikmiş cibi.


Əli
1400/08/21

✅ #حیدر_بابا_114


شیطان‌ بیزیم قبله‌میزی، چؤنده‌ریب،

الله دئین یوْلدان، بیزی، دؤنده‌ریب،

ایلانلی چشمه‌یه، بیزی گؤنده‌ریب،

منت قوْیۇر کی آرخانیز، نهر اوْلۇب،

بیز گؤرۆرۆک سۇلار بیزه، زهر اوْلۇب.


Şeytan bizim qibləmizi çöndərib,

Allah deyən yoldan bizi, döndərib,

İlanlı çişməyə bizi, göndərib,

Minnət qoyur ki arxanız, nəhr olub,

Biz görürük sular bizə, Zəhr olub.


Əli
1400/08/21

✅ #حیدر_بابا_115


حیدر بابا، گیلئی‌لیکدن نه‌ چیخار؟

ظلمون ائوین، صبر و تحمل ییخار،

درویش اوْلان، صبرین الین‌ برک‌ سیخار،

گل قاییداق، چیخاق آغا دۆزۆنه،

کئچک گئنه، محبتین سؤزۆنه.


Heydər baba, gileylikdən nə çıxar?

Zülmün evin, səbr o təhəmmül yıxar,

Dərviş olan, səbrin əlin bərk sıxar,

Gəl qayıdaq, çixaq aqa düzünə,

Keçək genə, məhəbbətin sözünə.

آقا دۆزۆنه؟
آنلامی؟
دۆز یئره دئییرلر دشت کیمی
آغا دۆزۆ» دشت آغا


Əli
1400/08/22

✅ #حیدر_بابا_116


دئنن اۇشاق، بیر - بیر ایله‌ ساز اوْلسۇن،

بلکه بۇ قیش، بیر ده چؤنۆب یاز اوْلسۇن،

چای - چمنلر، اؤردک اوْلسۇن، قاز اوْلسۇن،

بیز ده باخیب، فرحله‌نیب بیر اۇچاق،

سینیق - سالخاق، قانادلاری بیر آچاق.


Denən uçaq, bir - bir ilə saz olsun,

Bəlkə bu qış, bir də çönüb yaz olsun,

Çay - çəmənlər, ördək olsun, qaz olsun,

Biz də baxıb, fərəhlənib bir uçaq,

Sınıq - salxaq, qanadları bir açaq.


Əli
1400/08/22

✅ #حیدر_بابا_117


بۇ باغچادا، آلچالاری درردیک،

قیش آدینا، چیخیب دامدا سرردیک،

هئی ده چیخیب، یالاندان چؤنده‌رردیک،

قیش زۇمارین، یایدا یئییب دوْیاردیق،

بیر کلی ‌ده منت خلقه قوْیاردیق.


Bu bağçada, alçaları dərərdik,

Qış adına, çıxıb damda sərərdik,

Hey də çıxıb, yalandan çöndərərdik,

Qış zumarın, yayda yeyib doyardıq,

Bir külli də, minnət xalqa qoyardıq.


Əli
1400/08/26

✅ #حیدر_بابا_118


ائولر قالیر، ائو صاحبی یوْخ‌ اؤزۆ،

اوْجاقلارین، آنجاق ایشیل‌دیر گؤزۆ،

گئدنلرین، آز - چوْخ‌ قالیب‌دیر سؤزۆ،

بیزدن‌ده بیر سؤز قالاجاق، آی‌ امان!

کیملر بیزدن‌ سؤز سالاجاق، آی امان‌!


Evlər qalır, ev sahıbı yox özü,

Ocaqların, ancaq ışıldır gözü,

Gedənlərin, az - çox qalıbdır sözü,

Bizdən də bir söz qalacaq, ay aman!

Kimlər bizdən söz salacaq, ay aman!


Əli
1400/08/29

✅ #حیدر_بابا_119


بیزدن سوْنرا‌ کۆرسۆلرین توْووندا،

کندین ناغیل‌لاریندا، سؤز - سوْووندا،

قاری‌ ننه‌نین چاخماغیندا، قوْووندا،

حیدر بابا، اؤزۆن قاتار سؤزلره،

ایچگی کیمی، خمار وئرر گؤزلره.


Bizdən sonra, kürsülərin tovunda,

Kəndin nağıllarında, söz savında,

Qarı nənənin çaxmağında, qovunda,

Heydər baba, özün qatar sözlərə,

İçgi kimi, Xumar verər gözlərə.


توْووندا » کورسونون ایستی‌سینین حرارتینین تاثیرینده قالماق، در رهگذرش در پیچشش
سوْووندا» سؤز - ساو
قوْووندا» چوبوغوندا، اوزون ایچی بوش سیگار چکمک آلتی، اوزون پیپ
چاخماغیندا» در فندکش


Əli
1400/08/29

✅ #حیدر_بابا_120


عاشق دئییر: بیر نازلی یار‌ واریمیش،

عشقیندن اوْدلانیب‌ یانار واریمیش،

بیر سازلی - سؤزلۆ شهریار واریمیش،

اوْدلار‌ سؤنۇب، اوْنۇن. اوْدۆ سؤنمه‌ییب،

فلک چؤنۆب، اونۇن چرخی چؤنمه‌ییب.


Aşıq deyər: bir nazlı yar varmış,

Eşqində odlanıb yanar varıymış,

Bir sazli - sözlü Şəhriyar varıymış,

Odlar sönüb, onun odu dönməyib,

Fələk çönüb, onun çərxi çonməyib.


Əli
1400/09/04

✅ #حیدر_بابا_121


حیدر بابا آلچاقلارین کۆشک اوْلسۇن،

بیزدن سوْنرا، قالانلارا عشق اولسۇن،

کئچمیشلردن، گلنلره مشق اوْلسۇن،

اوْلادیمیز، مذهبینی دانماسین!

هر ایچی بوْش، سؤزلره آللانماسین!


Heydər baba, alçaqların küşk olsun,

Bizdən sonra, qalanlara eşq olsun,

Keçmişlərdən, gələnlərə məşq olsun,

Evladımız, məzhəbini danmasın!

Hər içi boş sözlərə allanmasın!

کۆشک؟
ائولادیمیز؟
اوْلادیمیز؟


کوشک(Küşk)
تفاله و قسمت غیرخوراکی سیب و گلابی و غیره
آخال
منبع: شاهمرسی سؤزلوگو



Əli
1400/09/04


سوْن‌ بؤلۆم(پایان)

✅ نگاهی نو به سهندیه شهریار

بولود قاراچورلو معروف به سهند

22 فروردین، مصادف با سالگرد درگذشت بولود قاراچورلو سهند، شاعر پرآوازه آذربایجانی که با آثار زیبای خود، مرزهای ایران را درنوردید و در خارج از کشور به ویژه در جمهوری آذربایجان و ترکیه نیز در میان ادب دوستان، به شهرت دست یافت.
@Iranturks

بولود قاراچورلو در بهار سال 1305 در یک روز ابری و بارانی در شهر مراغه به دنیا آمد و به همین دلیل پدرش او را "بولود" که در زبان ترکی به معنی ابر می باشد، نامید. بولود تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در مراغه و تبریز به پایان رساند و در سن 17 سالگی با تخلص "رازی" به سرودن شعر پرداخت. ولی مدتی بعد تخلص خود را به "سهند" تغییر داد. وی در همان جوانی وارد "مجلس شعرا" گردید که آن موقع در تبریز تأسیس یافته بود. در سال 1325 به دنبال حوادث تلخی که در کشور رخ داد، مجلس شعرا تعطیل گردید و سهند نیز به همراه بسیاری از شعرا و نویسندگان ترک، زندانی و سپس به تهران تبعید گردید.

بولود قاراچورلو در تهران به عنوان یک کارگر ساده وارد کارخانه بافندگی شد و پس از سالها کار و زحمت، موفق به تأسیس کارخانه بافندگی گردید و تا پایان عمر در این شغل به اشتغال پرداخت.

سهند علیرغم کار و تجارت، هرگز از شعر، ادبیات و مردم خود فاصله نگرفت و با اشعار خود تلاش نمود تا ضمن دادن آگاهی ملی به مردم، آداب و رسوم فراموش شده را بار دیگر احیا سازد. وی کتاب دده قورقود و داستانهای اوغوز را به عنوان موضوع اصلی اشعار خود انتخاب کرد و با به نظم درآوردن این داستانها، شاهکار خود "سازیمین سؤزو"، یعنی "سخن ساز من" را آفرید.

داستانهای دده قورقود در ترکیه از سوی بصری قوجول و نیازی گنج عثمان اوغلو به نظم درآمده بود، ولی بّه زبان ترکی آذربایجانی تنها از سوی سهند سروده شده است.

بولود قاراچورلو سهند، شش داستان از کتاب دده قورقود را در دو جلد آماده نمود، ولی برای انتشار آن با مشکلات فراوانی روبرو شد. چرا که پس از سال 1342، سیاست انکار فرهنگ و زبان ترکی در ایران شدت یافته و چاپ و نشر کتاب به این زبان ممنوع گردیده بود.

در جلد اول کتاب سازیمین سؤزو، داستانهای دلی دومرول، بوغاچ و قانتورالی و در جلد دوم نیز داستانهای قاراجیق چوبان و غارت خانه قازان خان، بکیل اوغلو امره و تپه گؤز به نظم درآمده است.

سهند شش داستان دیگر را نیز در مجموعه ای با عنوان "قارداش آندی" یعنی "سوگند برادر" گردهم آورد، ولی درگذشت نابهنگامش مانع از انتشار آن گردید.

شاعر در آثار خود تلاش نموده تا خاطرات اجداد و نیاکان، زندگی و معیشت آنان، قهرمانی، صداقت، محبت و مردانگی را به زبان امروزی، به نسل جدید منتقل ساخته و شعور ملی را در میان خوانندگانش بیدار نماید.
@iranturks
زبان، کلمات و آهنگ استفاده شده در اشعار سهند، بسیار دلنشین و در عین حال حماسی می باشد. با توجه به غنای لغوی، موضوع و سبک حماسی آن، می توان "سازیمین سؤزو" را شاهنامه و یا به عبارتی "مردم نامه" زبان ترکی آذربایجانی دانست.

این اثر در وزن هجایی و یا سیلابیک بوده و از 6460 مصرع تشکیل یافته است. سازیمین سؤزو که در ایران با مقدمه دکتر محمدعلی فرزانه به چاپ رسیده بود، در سال 1980 در آنکارا از سوی پرفسور دکتر دورسون ییلدیریم با الفبای لاتین آماده چاپ شده و از طرف وزارت فرهنگ ترکیه منتشر گردید. این اثر همچنین در سال 1983 در باکو با الفبای سیریلیک به چاپ رسیده است.

بولود قاراچورلو سهند علاوه بر سازیمین سؤزو، اشعار دیگری نیز سروده است که از آن جمله می توان به "فرهاد"، "آراز"، "مجموعه ارمغان"، و "نامه به شهریار" اشاره نمود.

بولود قاراچورلو سهند، شاعر بزرگ و نامدار ترک، در سال 1358، در سن 53 سالگی دار فانی را وداع گفت ولی یاد او در میان ادب دوستان جاودان ماند.

به بخشی از شعر "نژاد برتر" سهند و ترجمه آزاد آن:

من دئمیرم اوستون نژاددانام من دئمیرم ائللریم ائللردن باشدیر منیم مسلکیمده، منیم یولومدا میلّتلر هامیسی دوستدور، قارداشدیر

چاپماق ایسته میرم من هئچ میلّتین نه دیلین، نه یئرین، نه ده امگین تحقیر ائتمه ییرم، هده له میرم گئچمیشین، ایندیسین، یا گله جگین

آنجاق بیر سؤزوم وار، من ده انسانام دیلیم وار، خالقیم وار، یوردوم – یووام وار یئردن چیخمامیشام گؤبه لک کیمی آدامام، حاقّیم وار، ائلیم- اوبام وار.

من نمی گویم که از نژاد برترم نمی گویم ملت من از ملتهای دیگر سرتر است در مسلک من و در راه من تمامی ملتها دوست و برادر یکدیگرند.

من نمی خواهم به زبان، سرزمین و یا زحمات هیچ ملتی آسیب برسانم نمی خواهم گذشته، امروز و یا آینده آنان را مورد حقارت قرار دهم

ولی سخنی دارم. من نیز انسانم من هم زبان دارم، ملت دارم، سرزمین دارم همانند قارچ از زمین نروئیده ام انسانم، حق دارم، ایل و میهن دارم.
@iranturks
محمدرضا هیئت

نگاهی نو به سهندیه شهریار

منظومه سهندیه شهریار شاهکار استاد است که در سایه معروفیت جهانی حیدربابا قرار گرفته است. این منظومه در پاسخ بولود قاراچورلو "سهند" شاعر بزرگ معاصر آزربایجان که به فارسی گویی شهریار انتقاد می کرد سروده شده است.

شهريار ملک سخن با استماع سخنان هيجان آور سهند، بهت زده شده، آنچنان به وجد می آيد که، سراز پا نمی شناسد چرا که، سهند با آن ابهت و عظمتش سر تعظيم فرود آورده، خود را روستائی کلاه نمدی و او را شهريار خوانده است . همين جاست که طبع روان شاعر چون چشمه زلال به جوش آمده، سهنديه را که مملو از صنايع ادبی، ترکيبات تازه و بديع می باشد می سرايد. شاعر پر احساس و نازيک خيال کوه سهند را که نمادی از مقاومت و پايداريست مورد خطاب قرار داده، با زبان مداحی، حماسه سرايي می کند :

شهریار در ابتدای شعر از عظمت و بزرگی کوه سهند یاد می کند:

شاه داغیم ، چال پاپاغیم ، ائل دایاغیم ، شانلی سهندیم ،

باشی طوفانلی سهندیم.

باشدا حیدر بابا تک قارلا – قیروولا قاریشیب سان ،

سؤن ایپک تئللی بولود لارلا افقده ساریشیب سان ،

ساواشارکن باریشیب سان.

گؤیدن ایلهام آلالی سیررّی سماواته دئیه رسن ،

هله آغ کورکو بورون ،یازدا یاشیل دون دا گئیه رسن ،

قورادان حالوا یئیه رسن.

حقا که ، استاد محمدحسين شهريار با تصاوير زيبا و تابلوی سحر آميز و رويا گونه ای از جلوه های طبيعت کوه سهند در فصول چهار گانه، حالات مختلف آن را که ، گاهی چادر سفيد بر سر می کشد و گاهی جامه سبزی که دست نامرئی طبيعت گل های رنگارنگی چون قالی تبريزی در آن بافته، پوشيده می شود، مانند رسام ماهر و چيره دستی باقلم فسونکارش هنر نمايي می کند.

این بزرگی و عظمت را شایسته سهند شاعر هم می داند و یادآور می شود این دو با همنامی و اتحاد می توانند از کوه دماوند هم باج بگیرند:

آد آلیب سندن او شاعیرکی ، سن اؤندان آد آلارسان ،

اؤنا هر داد وئره سن ، یوز اؤ مقابل دادآلارسان ،

تاریدان هر زاد آلارسان.

آداش اولدوقدا ، سن اونلا ، داها آرتیق اوجالارسان ،

باش اوجالدیقجا دماوند داغیندان باج آلارسان ،

شعرالیندن تاج آلارسان!

اودا شعرین ، ادبین شاه داغی دیر ، شانلی سهندی ،

اودا سن تک ، آتار اولدوزلارا شعریله کمندی ،

اودا سیمرغ دن آلماقدادی فندی،

شعر یازاندا قلمیندن باخاسان دور سپه لندی ،

سانکی اولدوزلار الندی ،

سؤز دئینده گؤروسن قاتدی گولو ، پوسته نی قندی ،

یاشاسین شاعیر افندی!

و به تعریف از سهند شاعر می پردازد و شعر او را بی همتا می خواند:

باخ نه حرمت وار اؤنون اؤز دئمیشی توک پاپاغیندا ،

شعرین تاجی اگیلمیش باشی دورموش قاباغیندا ،

باشیناساوریلان اینجی ، چاریق اولموش آیاغیندا ،

وحی دیر شعری ، ملک لردی پیچیلدیر قولاغیندا.

شهدی وار بال دوداغیندا.

سپس شخصیت سهند در ظلم ستیزی، ارتباط با مردم و تواضع او را می ستاید:

اودا داغلار کیمی شأنینده نه یازسام یاراشاندیر.

اودا ظالیم قوپاران قارلا ، کولک له دوروشاندیر.

قودوزا ، ظالیمه قارشی سینه گرمیش ، ووروشاندیر.

قودوزون کورکونه ، ظالیم بیره لر تک داراشاندیر.

آمما وجهینده فقیر خلقی اگیلمیش سوروشاندیر.

قارا ملتده هنر بولسا ، هنر له آراشاندیر.

قارالارلا قاریشاندیر،

ساریشاندیر!

و بعد قصه خود را بازگو می کند:

قاناد ایستر بو اوفوق، قوی قالا ترلانلی سهندیم

ائشیت اؤز قیصه می، دستانیمی، دستانلی سهندیم


از روزهای پس از سرودن و انتشار حیدر بابا می گوید. از روزهای سختی که به گناه سرودن به زبان مادری مجبور به تحملش است. تعبیرهای شهریار نسبت به مسئولین رژیم گذشته و دایه های مهربانتر از مادر بسیار جالب است:


سنی حئیدر بابا او نعره لر ایله چاغیراندا

او سفیل داردا قالان تولکو قووان شئر باغیراندا

شئیطانین شیللاغا قالخان قاتیری نوخدا قیراندا



از حمایت های شاعران و مردم سخن به میان می آورد. اولین کمک از ترکهای عراق و با منظومه "بابا گورگور" و حمایت بعدی از سهند، جوشقون و راحیم:



بابا گورگور سسین آلدیم، دئدیم آرخامدی ایناندیم

آرخا دوردوقدا سهندیم ساوالان تک هاوالاندیم

سئله قارشی قووالاندیم

جوشقونون دا قانی داشدی، منه بیر هایلی سس اولدو

هر سسیز بیر نفس اولدو

باکی داغلاری دا، های وئردی سسه، قیها اوجالدی

او تایین نعره سی سانکی بو تایدان دا باج آلدی

قورد آجالدیقجا قوجالدی

راحیمین نعره سی قووزاندی دییه ن توپلار آتیلدی

سئل گلیب نهره قاتیلدی

ادامه این مقاله در بخش دوم .....👇

بخش دوم...
@iranturks
شهریار حمایت اصلی و تمام کننده را از سلیمان رستم شاعر بزرگ شمال آزربایجان می داند:



روستمین توپلاری سسلندی دییه بوملار آچیلدی

بیزه گول-غونچه ساچیلدی



قورخما گلدیم دییه، سسلرده منه جان دئدی قارداش

منه جان -جان دییه رک، دوشمنه قان-قان دئدی قارداش

شهریار سؤیله مه دن گاه منه سولطان دئدی قارداش

من ده جانیم چاغیریب: جان سنه قوربان دئدی قارداش

یاشا اوغلان سیزه داغ-داش دلی جئیران دئدی قارداش

ائل سیزه قافلان دئدی قارداش

داغ سیزه آسلان دئدی قارداش


و اتحادی که حیدربابا بین آزربایجانی ها در همه جا از شمال تا جنوب به وجود آورد:



داغلی حئیدربابانین آرخاسی هر یئرده داغ اولدو

داغا داغلار دایاق اولدو

آرازیم آینا-چیراق قویمادا،آیدین شافاق اولدو

او تایین نغمه سی قووزاندی، اوره کلر قولاق اولدو

یئنه قارداش دییه رک قاچمادا باشلار آیاغ اولدو

قاچدیق، اوزله شدیک آرازدا، یئنه گؤزلر بولاغ اولدو

یئنه غملر قالاغ اولدو

یئنه قارداش سایاغی سؤزلریمیز بیر سایاق اولدو

وصل اییین آلمادا، ال چاتمادی عشقیم داماق اولدو

هله لیک غم سارالارکن قارالار دؤندو آغ اولدو

آرازین سو گؤلو داشدی، قایالیقلاردا باغ اولدو

ساری سونبوللره زولف ایچره اوراقلار داراق اولدو

یونجالیقلار یئنه بیلدیرچینه یای-یاز یاتاق اولدو

گؤزده یاشلار چیراغ اولدو

لاله بیتدی یاناغ اولدو

غونچا گولدو دوداق اولدو

نه سول اولدو، نه ساغ اولدو

عاقبت ظالم پس از اتحاد مظلومان:

ائلیمی آرخامی گؤردوکده ظالیم اووچو قیسیلدی

سئل کیمی ظولمو باسیلدی، زینه آرخ اولدو، کسیلدی

گول گؤزونده ن یاشی سیلدی

تور قوران اووچو آتبن قوومادا سیندی، گئری قالدی

اؤزو گئتدی تورو قالدی


شهریار هم از بسته بودن دست عدالت خواهان، در حالی که راه های دغلکاری و ظلم باز است می نالد:



آمما حئیدربابا دا بیلدی کی، بیز تک هامی داغلار

باغلانیب قول-قولا زنجیرده بولودلار اودور آغلار

نه بیلیم بلکه طبیعت اؤزو نامرده گون آغلار

ایری یوللاری آچارکن، دوز اولان قوللاری باغلار

صاف اولان سینه نی داغلار



داغلارین هر نه قوچو، ترلانی، جئیرانی، مارالی

هامی دوشگون، هامی پوزغون، سینه لر داغلی، یارالی

گول آچان یئرده سارالی



اما اینها را موقتی می داند و امید عدالت و وعده ویرانی خانه ظلم را می دهد:



آمما ظن ائتمه کی، داغلار یئنه قالخان اولاجاقدیر

محشر اولماقدادی بونلار داها وولقان اولاجاقدیر

ظولم دونیاسی یانارکن ده تیلیت قان اولاجاقدیر

وای …! نه توفان اولاجاقدیر



شهریار درد ملت آزربایجان را فقط ظلم تهران و یا فضای جهنمی ایران برای ترکها نمی داند، بلکه مشکل اصلی را درد دین می داند که در خطر است:



دردیمیز سانما کی، بیر تبریز و تهران دیر عزیزیم

یا کی، بیز تورکه جهنم اولان ایراندا عزیزیم

یوخ بو دین داعواسی دیر دونیا تیلیت قاندیر عزیزیم

تورک اولا، فارس اولا دوزلوک داها تالاندیر عزیزیم

بیز آتان دیندیر، آتان دا بیزی ایمان دیر عزیزیم

سامیری مرتد ائدیب هه نه موسلماندیر عزیزیم

اوممه تین هارونو من تک له له گیریاندی عزیزم

هر طرفدن قیلیج ائندیرسه له قالخاندیر عزیزیم

بیر بیزیم درمانیمیز موسی عمران دیر عزیزیم

گله جک شوبهه سی یوخ آیه ی قورآن دیر عزیزیم

او هامی دردلره درماندیر عزیزیم

دوقتور اولدوقدا بشر بو یارانی ساغلاماق اولماز

اولماسا آللاه الی دین مرضین چاغلاماق اولماز

داغلاماقدا علاج اولسا بیر ائلی داغلاماق اولماز

دینی آتمیش ائله یاوروم داها بئل باغلاماق اولماز

او گولوب آغلایا دا، اونلا گولوب آغلاماق اولماز

شئیطانی یاغلاماق اولماز



شهریار سپس انتقاد سهند را در مورد فارسی سرایی خود پاسخ می دهد و خود را سراینده درد و رنج ملت خود به زبان فارسی و گل سرسبد ابدی ملتش می داند و از آنهایی که با تکیه بر تاریخ و نسب دروغین خود تاریخ و تمدن درخشان دیگران را وحشی گری می دانند انتقاد می کند:



دئدین: آذر ائلینین بیر یارالی نیسگیلی یم من

نیسگیل اولسامدا گولوم بیر ابدی سئوگیلی یم من

ائل منی آتسادا اؤز گوللریمین بولبولو یم من

ائلیمین فارسیجادا دردینی سؤیلر دیلی یم من

دینه دوغرو نه قارانلیق ایسه ائل مشعلی یم من

ابدیت گولو یم من



نیسگیل اول چرچی یه قالسین کی جواهیر ندی قانمیر

مدنیت دبین ائیلیر بدویت، بیر اوتانمیر

گون گئدیر آز قالا باتسین گئجه سینده ن بیر اویانمیر

بیر اؤز احوالینا یانمیر

آتار اینسانلیغی آمما یالان انسابی آتانماز

فیتنه قووزانماسا بیر گون گئجه آسوده یاتانماز

باشی باشلارا قاتانماز.

ادامه این مقاله در بخش سوم... 👇

بخش سوم ( پایانی ) نگاهی نو به سهندیه شهریار
@iranturks

شهریار سپس انتقاد سهند را در مورد فارسی سرایی خود پاسخ می دهد و خود را سراینده درد و رنج ملت خود به زبان فارسی و گل سرسبد ابدی ملتش می داند و از آنهایی که با تکیه بر تاریخ و نسب دروغین خود تاریخ و تمدن درخشان دیگران را وحشی گری می دانند انتقاد می کند:



دئدین: آذر ائلینین بیر یارالی نیسگیلی یم من

نیسگیل اولسامدا گولوم بیر ابدی سئوگیلی یم من

ائل منی آتسادا اؤز گوللریمین بولبولو یم من

ائلیمین فارسیجادا دردینی سؤیلر دیلی یم من

دینه دوغرو نه قارانلیق ایسه ائل مشعلی یم من

ابدیت گولو یم من



نیسگیل اول چرچی یه قالسین کی جواهیر ندی قانمیر

مدنیت دبین ائیلیر بدویت، بیر اوتانمیر

گون گئدیر آز قالا باتسین گئجه سینده ن بیر اویانمیر

بیر اؤز احوالینا یانمیر

آتار اینسانلیغی آمما یالان انسابی آتانماز

فیتنه قووزانماسا بیر گون گئجه آسوده یاتانماز

باشی باشلارا قاتانماز.


و در پایان این اطمینان را به سهند می دهد که دیگر ظالمان نمی توانند کاری به کار او داشته باشند که او تاجی از حمایت ملتش به بلندی "سایه عرش اعلا" بر سر دارد. او فرزند "علی" است، همو که مشعل هدایت به روشنایی هاست و منادی ایمان و حق. سپری محکم و شمشیری برنده دارد.

آمما منده ن ساری، سن آرخایین اول شانلی سهندیم

دلی جئیرانلی سهندیم

من داها عرش اعلا کؤلگه سی تک باشدا تاجیم وار

الده فرعونه قنیم بیر آغاجیم وار

حرجیم یوخ، فرجیم وار

من علی اوغلویام آزاده لرین مرد و مورادی

او قارانلیقلارا مشعل

او ایشیقلیقلارا هادی

حققه ایمانه مونادی

باشدا سینماز سیپه ریم، الده کوتلمز قیلیجیم وار

نویسنده: رضا صیامی
....................
@iranturks

✅ دلایل خلق « حیدربابایا سلام »

✅ #حیدر_بابا


⏪ دلایل خلق « حیدربابایا سلام »

◀️ استاد شهریار در آثار و نوشته‌های خود به دلایل سرایش حیدربابایا سلام به زبان مادری خود(تۆرکی آزربایجانی) اشاره کرده و گفته است:
🔴 « بر اثر طول اقامتم در تهران با زبان مادری‌ام(تۆرکی آزربایجانی) خاصه با لطایف و تعبیرات آن تقریبا بیگانه شده بودم حتی خاطره‌های کودکی‌ام به صورت تابلوهای کمرنگ و نامفهومی در آمده بود از وقتی که مرحوم مادرم به تهران آمد به تاثیر نفوذ سحرآمیز مادر و زبان مادری‌ام و بازگوئی‌های گذشته‌ها و قصه‌های آزربایجان؛ خاطرات دوران کودکی دوباره رنگ آمیزی و نمایان شدند.
(یادی از حیدر بابای استاد شهریار، نصرت الله فتحی، انتشارات فخر آذر تبریز، سال 1343، مقدمه کتاب)

🔴 با توجه به سخن استاد شهریار که میزان جدایی و بیگانگی وی با زبان و فرهنگ و تاریخ آزری خود را می‌رساند به این نتیجه می‌رسیم که سرودن
« حیدربابایا سلام »آن‌هم به این زیبایی و ظرافت که در روح آزربایجانی و غیر آزربایجانی‌ها تا این اندازه تاثیر گذار باشد کاری خارق‌العاده است، چرا که همگان واقف هستند سرودن شعری به زبان تۆرکی با توجه به محدودیت‌های موجود در آن عصر در خصوص تاریخ و زبان و ادبیات تۆرکی چه قدر سخت و مشکل بود و هست؟!

🔴 کافیست به زمان سرایش حیدر بابا توجه داشته باشیم، دوران کودکی و نوجوانی و جوانی استاد شهریار مصادف است با دوران استبداد حکومت منحوس پهلویان و عصر اختناق سوم بر آزربایجان عزیز که فرهنگ، تاریخ و تمدن، زبان، شعر و ادبیات آزربایجان گرفتار تجعیل، تحریف و دروغ خاندان پهلوی و همچنین مفاخر علمی، ادبی ، سیاسی، فرهنگی و دینی سرزمین مادریمان مورد کینه و بی مهری و تحقیر نوکران خاندان شوم پهلوی آن‌هم در قالب تۆرک‌زدایی،
تۆرک‌هراسی و بدتر از همه تۆرک‌ستیزی بود که در راس امور مهمه فرهنگی و سیاسی و ادبی نوکران یهودی و انگلیسی قرار گرفته بود.

🔴 در چنین برهه‌ای که ملت آزربایجان به قول استاد « با زبان مادری‌اش بیگانه شده بود »، کتاب‌های تۆرکی سوزانده می‌شدند، صحبت کردن به زبان تۆرکی در مدارس ممنوع بود و جریمه داشت و...، سرودن حیدربابا به این زیبایی و قدرت و قداست کاری بود خارق العاده و هست همچنانکه شاعران زیادی در این خصوص نظیره‌گویی‌ها نموده‌اند حتی به زبان‌های غیر تۆرکی، ولی تفاوت از زمین تا آسمان هست.

◀️ استاد قبل از سرودن حیدربابا به(لهجه‌ی) فارسی شعر می‌گفت و
« حیدربابایا سلام »بنا به تمنا و تمایل والده‌اش در تهران سروده شده چنان که یک روز مادرش که مورد پرستش استاد هم بوده به وی گفته است:

🔴 « این‌همه شعر به (لهجه‌ی)فارسی گفته‌ای و من هیچ‌کدامش را نمی‌فهمم حیف است به زبان مادری‌ات(تۆرکی آزربایجانی)، زبانی که من کلمه کلمه آن را بر دهان تو گذاشته‌ام و در گوش تو، به این زبان(تۆرکی آزربایجانی) شب‌ها تا صبح لالایی خوانده‌ام و از زیر و بم و خم و چم آن نیک آگاهم شعری نگفته باشی و اثری به جا نگذاری؟!

🔴 و یا به قول (جوشغون) گوینده‌ی سرود درود به شهریار:
« مادران حتی زبان بچه‌های لال خود را می‌فهمند از چیست که من زبان(لهجه‌ی فارسی) شعر تو را نمی فهمم؟! » !
(مقدمه کتاب یادی از حیدربابای استاد شهریار، نصرت الله فتحی)

🔴 از این رو شاعر شهیر ما بلکه شاعر ملت ما حیدربابای نخستین را در تهران آفرید و در آن از زمان کودکی و اوضاع و احوال پنجاه سال قبل زادگاهش سخن گفته و گذشته‌های تلخ و شیرین را مانند پرده سینما از نظرها گذرانده است و بخش دوم منظومه مذکور نیز بعد از سفر استاد به مولدش خلق شده است.


✍ یازار‌: خلیل مختاری نیا